Izraeli dhe Pfizer e dinin për sinjalin e miokarditit — dhe pritën katër muaj. Po Tirana?

Skedari kishte një titull në hebraisht: "Raportime hospitalizimesh dhe vdekjesh për Pfizer".
Ai ishte ndërtuar brenda Ministrisë izraelite të Shëndetësisë. Ekzistonte në tetë versione kumulative, të gjitha me të njëjtën datë origjinale krijimi: 25 mars 2021. Nuk ishte një dosje e rindërtuar vite më vonë, pasi miokarditi pas vaksinimit ishte bërë tashmë një shqetësim i pranuar sigurie. Ai po ndërtohej në kohë reale, ndërsa sinjali po shfaqej.
Më 3 shtator të këtij viti, dy studiues izraelitë — Yaakov Ophir, i Universitetit Ariel dhe i Universitetit të Kembrixhit, dhe Yaffa Shir-Raz, e Universitetit të Haifës — e publikuan atë skedar. Studimi doli në EXCLI Journal, revistë shkencore me recension nga kolegët, e indeksuar në PubMed dhe në Web of Science; vëllimi 25, faqet 1437-1457. Të dhënat u dorëzuan nga një sinjalizues, identitetin e të cilit autorët e mbrojnë. Versioni i anonimizuar është botuar si shtojcë e studimit, i hapur për këdo që dëshiron ta shqyrtojë vetë.
Ky shkrim ka të bëjë me atë skedar, me katër muajt që kaluan para se përmbajtja e tij t'u thuhej mjekëve dhe publikut, dhe me një pyetje që në Shqipëri nuk e ka bërë askush: çfarë mund të dinte Tirana në ato muaj, dhe me çfarë mjetesh.
ÇFARË PËRMBAN REGJISTRI
Sipas të dhënave të publikuara nga autorët, skedari përmban 531 regjistrime hospitalizimesh dhe 67 vdekje unike, të raportuara te Pfizer midis marsit 2021 dhe majit 2022.
Ngjarjet e raportuara mbulonin kategori kardiake, neurologjike, inflamatore dhe të tjera klinike serioze. Dyqind e njëmbëdhjetë nga 530 regjistrimet me të dhëna moshe të vlefshme — 39,8 për qind — kishin të bënin me pacientë nën tridhjetë vjeç.
Miokarditi ose perikarditi u identifikua në 250 nga 531 regjistrimet e hospitalizimeve, pra 47,1 për qind. Te pacientët nën tridhjetë vjeç, shifra ngjitej në 151 nga 211 — 71,6 për qind.
Nga nëntë vdekjet unike të personave nën pesëdhjetë vjeç, dy i atribuoheshin miokarditit: 22,2 për qind.
Dhe pastaj vjen shifra që mungon në pjesën më të madhe të relatimeve që kanë qarkulluar këto ditë.
Nga 211 pacientët e rinj të hospitalizuar, 134 — pra 63,5 për qind — nuk kishin asnjë histori mjekësore të rëndësishme sipas përkufizimit të studimit. Brenda këtij nëngrupi, 99 veta, ose 73,9 për qind, kishin miokardit ose perikardit.
Prej tyre, 90 ishin meshkuj. Nëntëdhjetë presje nëntë për qind.
Të rinj pa asnjë problem shëndetësor të mëparshëm — dhe nëntë nga çdo dhjetë prej tyre, burra.

Rëndësia e këtij studimi nuk qëndron vetëm te numrat. Ajo qëndron te datat.
Më 28 shkurt 2021 — pak më shumë se dy muaj pasi Izraeli kishte nisur një nga fushatat më të shpejta të vaksinimit në botë — Ministria izraelite e Shëndetësisë njoftoi Agjencinë Evropiane të Barnave se po hetonte një "sinjal sigurie të miokarditit/peri-miokarditit te popullata e re, 16-30 vjeç", dhe se kishte marrë tashmë rreth dyzet raportime.
Po atë ditë, një memorandum i brendshëm i Qendrave amerikane për Kontrollin e Sëmundjeve regjistronte se Izraeli po shihte "një numër të madh raportimesh miokarditi, veçanërisht te të rinjtë", dhe se kërkonte kontakte në CDC dhe FDA.
Më 26 prill 2021, CDC-ja dhe FDA-ja deklaruan publikisht se nuk ekzistonte asnjë "sinjal sigurie" për miokarditin.
Më 10 maj 2021, FDA-ja zgjeroi autorizimin e emergjencës së vaksinës Pfizer për adoleshentët 12 deri 15 vjeç. Sinjali ishte i njohur prej më shumë se dhjetë javësh.
Më 28 maj 2021, CDC-ja u rekomandoi për herë të parë të gjithë klinicistëve të raportonin "të gjitha rastet" e miokarditit ose perikarditit.
Përfundimi i autorëve, me fjalët e tyre në abstraktin e studimit: sinjali i sigurisë u komunikua te klinicistët dhe publiku "vetëm pas afërsisht tre deri katër muajsh, kryesisht në mënyra që theksonin rrallësinë e tij, ecurinë klinike përgjithësisht të lehtë, dhe shqetësimin më të ulët në krahasim me pasojat e COVID-19".

Këtu duhet një saktësim, dhe ai duhet bërë herët, jo në fund.
Studimi dokumenton një regjistër dhe një vonesë komunikimi. Ai nuk vërteton se vaksina shkaktoi gjashtëdhjetë e shtatë vdekjet, dhe as ne nuk e pohojmë këtë. Autorët vetë nuk e pohojnë. Formulimi i tyre është i matur: pasojat e kësaj vonese, shkruajnë ata, duhen parë "në kontekstet më të gjera të farmakovigjilencës, komunikimit të rrezikut dhe pëlqimit të informuar".
Duhet thënë gjithashtu se miokarditi i lidhur me vaksinat mRNA është sot një rrezik i njohur, i pranuar dhe i shënuar në fletëpalosjen e produktit. Kjo nuk është më çështje debati. Ajo që mbetet çështje debati janë katër muajt midis paralajmërimit dhe informimit.
Dhe një saktësim i tretë. Ky studim po qarkullon fuqishëm përmes organizatave dhe portaleve me axhendë të deklaruar kundër vaksinave. Ne nuk i raportojmë ato. Ne raportojmë studimin, revistën ku është botuar, dhe bazën e të dhënave që autorët e kanë vënë publikisht në dispozicion.

Ndërsa ai skedar po ndërtohej në Jerusalem, Shqipëria po zbatonte fushatën e vet.
Ky portal ka dokumentuar tashmë kontratën mbi të cilën ajo fushatë u mbështet: një marrëveshje konfidenciale prej pesëdhjetë e dy faqesh midis Pfizer Export B.V. dhe institucioneve shëndetësore shqiptare, e rrjedhur në janar 2021 nga portali Gogo.al. Dymbëdhjetë dollarë për dozë. Katërqind e nëntëdhjetë e nëntë mijë e pesëqind e nëntëdhjetë doza. Një depozitë prej pesëdhjetë për qind, kur praktika ndërkombëtare është dhjetë deri tridhjetë.
Dhe dy klauzola që meritojnë të rikujtohen sot: Shqipëria merrte mbi vete të gjithë përgjegjësinë pas dorëzimit, dhe kontrata nuk përmbante asnjë klauzolë që i lejonte Shqipërisë të padiste nëse Pfizer dështonte.
Ajo kontratë ishte firmosur dhe bërë publike shtatë javë para se Izraeli të njoftonte Agjencinë Evropiane të Barnave.

Dhe këtu vjen gjetja që është e vërteta e vështirë e kësaj historie.
Sipas materialeve të publikuara nga vetë Agjencia Kombëtare e Barnave dhe Pajisjeve Mjekësore, Shqipëria është anëtare e asociuar e programit të farmakovigjilencës të Qendrës së Monitorimit të Uppsalës, të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, që nga viti 2011, dhe "synon të bëhet anëtare me të drejta të plota".
Pra jo anëtare e plotë. E asociuar.
Sistemi shqiptar i farmakovigjilencës, sipas dokumentacionit të vetë agjencisë, funksionon duke përcjellë vendimet e Agjencisë Evropiane të Barnave dhe të FDA-së. Komunikimet e drejtpërdrejta me profesionistët e shëndetësisë, të publikuara në faqen e AKBPM-së, janë në pjesën dërrmuese ritransmetime të konstatimeve evropiane.
Dhe përpjekja e saj për ndërgjegjësim, e përshkruar me fjalët e vetë agjencisë, konsistonte në spote televizive sensibilizuese, një mijë e gjashtëqind fletëpalosje informuese, dhe dhjetë formularë raportimi për secilin nga njëzet e një shërbimet e Qendrës Spitalore Universitare "Nënë Tereza".
Domethënë: Shqipëria nuk kishte kapacitetin për ta zbuluar vetë këtë sinjal. Ajo do ta mësonte vetëm kur Brukseli ose Uashingtoni të flisnin.
Brukseli u informua më 28 shkurt 2021. Uashingtoni, i informuar po atë ditë, deklaroi publikisht më 26 prill se nuk ekzistonte asnjë sinjal.

Në faqen e vet të fushatës "Zgjidh Jetën, Vaksinohu", Instituti i Shëndetit Publik e përmend miokarditin.
Teksti këshillon që personat me histori miokarditi apo perikarditi, të cilët vendosin të vaksinohen me Pfizer BioNTech apo me një vaksinë tjetër, duhet të presin derisa sëmundja të ketë përfunduar dhe të mos ketë shenja inflamacioni të vazhdueshëm të zemrës, pas konsultës me një kardiolog.
Lexojeni me kujdes çfarë është ky tekst, dhe çfarë nuk është.
Ai është një masë paraprake për njerëz që tashmë e kanë pasur sëmundjen. Nuk është një paralajmërim se vaksina mund ta shkaktojë atë sëmundje te të rinj të shëndetshëm — pra pikërisht sinjali që Izraeli i raportoi Agjencisë Evropiane të Barnave në shkurt 2021, dhe pikërisht profili që studimi i EXCLI-t nxjerr nga regjistri: meshkuj të rinj, pa histori mjekësore.
Dhe në të njëjtën faqe qëndron fjalia: "Vaksinat ndaj COVID-19 janë të sigurta."
Duhet thënë me ndershmëri se datën e publikimit të asaj faqeje nuk arritëm ta përcaktojmë. Nëse ai tekst është shkruar para 28 majit 2021, Shqipëria ishte përpara CDC-së. Nëse është shkruar pas, ai është një përkthim i asaj që Uashingtoni kishte vendosur më në fund të thoshte. Dallimi midis atyre dy mundësive nuk është i vogël — dhe është një pyetje që Instituti i Shëndetit Publik mund ta zgjidhë me një përgjigje të vetme.

Vendosini të tria bashkë.
Në rrethin e parë, Jerusalemi. Ai e dinte, e shkroi, dhe e njoftoi me shkrim në dy kontinente më 28 shkurt 2021. Regjistri i tij ekzistonte, rritej, dhe raportimet i dërgoheshin Pfizer-it.
Në rrethin e dytë, Uashingtoni. Ai u informua po atë ditë, dhe dy muaj më vonë deklaroi publikisht se sinjali nuk ekzistonte. Dy javë pas asaj deklarate, e zgjeroi vaksinimin te fëmijët dymbëdhjetëvjeçarë.
Në rrethin e tretë, Tirana. Ajo nuk kishte asnjë mënyrë për ta ditur. Jo sepse dikush ia fshehu — por sepse kishte ndërtuar një sistem në të cilin dija e vet ishte thjesht përsëritje e asaj që i thoshin të tjerët.
Dhe kishte nënshkruar, shtatë javë më parë, një kontratë që i hiqte të drejtën për të paditur.
Historia e këtij studimi, për ne, nuk është se Shqipëria u mashtrua. Është se Shqipëria kishte ndërtuar një gjendje ku të mashtroheshe dhe të informoheshe ishin e njëjta gjë.
E Vërteta — aty ku e vërteta gjithmonë fiton.