> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://everteta.net/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# PARATË E FESË, PROTESTA DHE DISKRIMINIMI NDAJ MYSLIMANËVE SUNI
- URL: https://everteta.net/kmsh-me-i-diskriminuari-ne-shqiperi-nga-qeveria-rama/
- Published: 2026-07-08T15:50:20.000Z
- Updated: 2026-07-08T15:50:20.000Z
- Description: PARATË E BESIMIT: SI SHTETI SHPËRNDAN MILIONA PA LIDHJE ME NUMRIN E BESIMTARËVE — DHE PSE KOMUNITETI MYSLIMAN DEL MË I DISKRIMINUARI
- Author: Dorand Vojka
- Tags: Kombi Shqiptar, #Import 2026-09-17 02:13

PARATË E BESIMIT: SI SHTETI SHPËRNDAN MILIONA PA LIDHJE ME NUMRIN E BESIMTARËVE — DHE PSE KOMUNITETI MYSLIMAN DEL MË I DISKRIMINUARI

Në prill të vitit 2026, pak javë përpara se rrugët e Tiranës të mbusheshin me protestuesit më të shumtë në vite, qeveria shqiptare çeli një zarf financiar prej 203 milionë lekësh dhe ua shpërndau katër komuniteteve fetare zyrtare të vendit. Kur qytetarët dolën në shesh duke kërkuar largimin e Edi Ramës, ato institucione — që sapo kishin marrë paratë e shtetit — nuk thanë asgjë. Por përpara se të flasim për heshtjen, duhet të flasim për paratë vetë, sepse mënyra se si u ndanë ato zbulon një padrejtësi që qëndron e fshehur pas shifrave: shteti i shpërndan këto fonde pothuajse pa asnjë lidhje me numrin e besimtarëve që secili komunitet përfaqëson.

SHIFRAT

Sipas vendimit zyrtar të qeverisë, të konfirmuar nga Euronews Albania dhe RTSH, pooli i përgjithshëm prej 203 milionë lekësh u nda kështu: Komuniteti Mysliman i Shqipërisë mori 57,3 milionë lekë; Kisha Ortodokse Autoqefale mori 48,6 milionë lekë; Kisha Katolike mori 48,6 milionë lekë; dhe Kryegjyshata Botërore Bektashiane mori 48,5 milionë lekë. Paratë ishin të përcaktuara për të financuar gjysmën e pagës minimale të stafit administrativ dhe arsimor të secilit komunitet, dhe, në rastin e bektashinjve, edhe një kontribut prej 28 milionë lekësh për ndërtimin e një teqeje në Shtuf të Gjirokastrës.

Vëreni sa afër janë katër shifrat: 57,3 — 48,6 — 48,6 — 48,5\. Katër komunitete, katër shuma pothuajse të barabarta. Në pamje të parë, kjo duket si drejtësi — trajtim i barabartë për të gjitha besimet. Por drejtësia matet vetëm kur shifrat vendosen pranë numrit të njerëzve që ato u shërbejnë.

NUMRAT E BESIMTARËVE

Sipas censusit të vitit 2023, myslimanët sunitë përbëjnë rreth 46 për qind të popullsisë së Shqipërisë — pra mbi një milion njerëz, komuniteti fetar më i madh në vend, dukshëm më i madhi. Ortodoksët përbëjnë rreth 7 deri 8 për qind; katolikët rreth 8 deri 10 për qind; dhe bektashinjtë një pjesë shumë më të vogël, diku mes 2 dhe 5 për qind. Me fjalë të tjera, komuniteti mysliman sunit është shumë herë më i madh se secili prej tre komuniteteve të tjera — dhe shumë, shumë herë më i madh se bektashinjtë.

E megjithatë, të katërt marrin pothuajse të njëjtën shumë parash.

PADREJTËSIA E FSHEHUR NË SHIFRA

Le ta bëjmë llogaritjen që qeveria nuk e bën. Komuniteti Mysliman, që përfaqëson mbi një milion besimtarë, merr 57,3 milionë lekë — pra rreth 50 lekë për besimtar, në një llogaritje të përafërt. Kryegjyshata Bektashiane, që përfaqëson ndoshta njëqind deri njëqind e njëzet mijë njerëz, merr 48,5 milionë lekë — pra shumë qindra lekë për besimtar. Rezultati është i pamohueshëm: për çdo besimtar, një bektashi subvencionohet nga shteti shumë herë më shumë se një mysliman sunit. Njësoj, një katolik dhe një ortodoks marrin, për kokë, rreth pesë deri gjashtë herë më shumë fonde shtetërore se një mysliman.

Përfundimi që dalin këto shifra është i qartë: komuniteti mysliman sunit, pikërisht sepse është më i madhi, është më i diskriminuari. Ai përfaqëson gati gjysmën e kombit, dhe merr të njëjtën shumë me një komunitet që përfaqëson një pjesë të vogël të tij. Nuk ka mënyrë tjetër për ta emërtuar një shpërndarje ku komuniteti më i madh fetar në vend financohet, për kokë besimtari, më pak se të gjithë të tjerët.

Dhe ja hollësia që e kthen padrejtësinë në skandal: qeveria nuk ka publikuar kurrë asnjë bazë për këtë ndarje. Vetë Departamenti Amerikan i Shtetit, në raportin e tij mbi lirinë fetare, vuri në dukje se qeveria shqiptare "nuk tregoi mbi çfarë baze i ndau fondet mes katër komuniteteve". Nuk ka formulë, nuk ka kriter të shpallur, nuk ka arsyetim publik. Shteti thjesht vendos, sipas gjykimit të vet, se kush merr sa.

Qeveria mund të mbrohet duke thënë se i trajton të katër besimet si partnerë "të barabartë". Por ky arsyetim shembet me prekjen e parë. Trajtimi i një komuniteti prej një milion besimtarësh njësoj si një komuniteti prej njëqind mijë vetësh nuk është barazi — është e kundërta e saj. Është një barazi mes institucioneve, e blerë me çmimin e një pabarazie të thellë mes besimtarëve. Barazia e vërtetë do të matej te njeriu, jo te zyra. Dhe e matur te njeriu, myslimani shqiptar merr më pak se kushdo.

VARËSIA E PRANUAR

Pse ka rëndësi kjo përtej vetë padrejtësisë? Sepse këto komunitete varen financiarisht nga shteti — dhe këtë e pranojnë vetë. Kryepeshkopi ortodoks Anastasios e ka quajtur veten dikur "një lypës ndërkombëtar", duke pranuar se kisha e tij nuk do të ekzistonte pa mbështetjen e jashtme. Një zyrtar i Komitetit të Kulteve ka pranuar hapur se "nuk mund ta shmangim ndihmën financiare të huaj". Shteti u paguan gjysmën e pagës qindra punonjësve administrativë dhe arsimorë të tyre. Dhe shuma totale është rritur me gati tetëdhjetë për qind në dy vjet — nga 113 milionë lekë në vitin 2024 në 203 milionë në vitin 2026.

Kështu, katër institucionet fetare më të mëdha të vendit jetojnë, në një masë të konsiderueshme, mbi para shtetërore — para që ndahen sipas gjykimit të qeverisë, pa bazë të publikuar, dhe që janë rritur ndjeshëm pikërisht në vitin e trazirave.

HESHTJA — DHE PYETJA

Dhe këtu vjen pyetja që këto shifra e bëjnë të pashmangshme. Kur nisi Revolucioni i Flamingove në maj të vitit 2026 — protestat më të mëdha në vite, që u përhapën nga Zvërneci në Tiranë, në Kosovë dhe në diasporë, me qytetarë që kërkonin largimin e kryeministrit — katër komunitetet fetare zyrtare nuk morën asnjë qëndrim publik. As në krah të protestuesve, as kundër tyre. Institucionet që tradicionalisht mund të ishin një zë i ndërgjegjes në një çast krize kombëtare, heshtën.

A mund të jenë institucionet që varen nga shteti për pagat e tyre — që i marrin fondet sipas gjykimit të pashpjeguar të qeverisë, dhe që sapo panë atë financim të rritej me tetëdhjetë për qind — zëra të pavarur të ndërgjegjes kur populli ngrihet kundër atij shteti? A mund të kenë shërbyer këto para, dhe pushteti i qeverisë për të vendosur se kush merr sa, si një instrument i heshtur ndikimi që ndihmon të shpjegojë heshtjen?

Ndershmëria kërkon të thuhet edhe ana tjetër. Institucionet fetare shqiptare janë tradicionalisht apolitike; vetë identiteti kombëtar shqiptar është ndërtuar mbi idenë se "feja e shqiptarit është shqiptaria", mbi një nga shoqëritë më laike të Evropës, ku shumica nuk e praktikon fenë. Heshtja e komuniteteve fetare, pra, mund të pasqyrojë thjesht atë traditë apolitike, jo një marrëveshje. Kjo është një shpjegim i mundshëm, dhe duhet pranuar. Pyetja mbetet pyetje, jo akuzë e provuar.

Por një e vërtetë strukturore qëndron, pavarësisht se cili shpjegim është më afër së vërtetës. Një establishment fetar që varet nga qeveria për pagat e veta, që i merr fondet e veta sipas një gjykimi që qeveria nuk e shpjegon kurrë, është i lidhur me dorën që e ushqen — dhe është keq i pozicionuar për të qenë zëri i popullit kundër asaj dore. Kjo është kostoja e qetë e varësisë. Dhe skandali i shifrave — ku komuniteti më i madh fetar del më i diskriminuari, dhe ku askush nuk e shpjegon pse — tregon se sa shumë hapësirë ka qeveria për ta ushtruar atë pushtet, larg syve të publikut.

E Vërteta — aty ku e vërteta gjithmonë fiton.