> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://everteta.net/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Një epokë e re. El-Sayed, senatori i parë mysliman, mundi lobin e Izraelit
- URL: https://everteta.net/nje-epoke-e-re-el-sayed-senatori-i-pare-mysliman-mundi-lobin-e-izraelit/
- Published: 2026-11-04T19:42:01.000Z
- Updated: 2026-11-04T19:42:01.000Z
- Description: E Vërteta e raportoi fitoren rreth orës 23:00; Associated Press e konfirmoi në 2:27 të mëngjesit. Abdul El-Sayed fitoi në Michigan pas një fushate në të cilën super-PAC-u i AIPAC-ut shpenzoi më shumë se kurrë në një garë të vetme.
- Author: Dorand Vojka
- Tags: ShBA

**Lobi i Izraelit shpenzoi më shumë se 30 milionë dollarë për ta ndalur. Abdul El-Sayed u bë senatori i parë mysliman në historinë e Amerikës.**

*Mjeku nga Michigani fitoi zgjedhjet paraprake me një pikë dhe zgjedhjet e përgjithshme me rreth gjashtë. Gjurmët e parave kundër tij përfundojnë te dy organizata që nuk i zbulojnë donatorët e tyre.*

E Vërteta raportoi rreth orës 23:00 të së martës, 3 nëntor, se demokrati Abdul El-Sayed kishte fituar garën për Senatin e Shteteve të Bashkuara në Michigan. Associated Press e shpalli fitoren e tij në orën 2:27 të mëngjesit të së mërkurës, me 88 për qind të votave të numëruara, kur El-Sayed kishte 52 për qind kundrejt 46 për qind të republikanit Mike Rogers.

El-Sayed, 42 vjeç, është myslimani i parë i zgjedhur ndonjëherë në Senatin amerikan. Sipas të dhënave të Qendrës Kërkimore Pew, asnjë mysliman nuk ka shërbyer më parë në Senat, as i zgjedhur, as i emëruar.

Deri në mëngjesin e së mërkurës, Rogers nuk e kishte pranuar humbjen. Rreth orës 1 të natës ai u tha mbështetësve të shkonin në shtëpi dhe se do të ishte "një natë e gjatë".

Fitorja erdhi pas një fushate në të cilën super-PAC-u i AIPAC-ut, lobit të Izraelit në Uashington, shpenzoi më shumë para për ta mundur atë sesa kishte shpenzuar ndonjëherë në një garë të vetme.

**Kush është El-Sayed**

El-Sayed lindi më 31 tetor 1984 në Rochester Hills, në qarkun Oakland të Michiganit. I ati, Mohamed, është inxhinier dhe emigrant nga Egjipti, që erdhi në Shtetet e Bashkuara për të studiuar në Universitetin Wayne State.

Ai u diplomua në Universitetin e Michiganit në vitin 2007, mori doktoraturën në Oksford si bursist Rhodes në vitin 2011 dhe diplomën në mjekësi në Universitetin Columbia në vitin 2014\. Nga gushti 2015 deri në shkurt 2017 drejtoi Departamentin e Shëndetësisë të Detroitit. Nga marsi 2023 deri në prill 2025 ishte drejtor i shëndetësisë së qarkut Wayne.

Në zgjedhjet paraprake për guvernator të vitit 2018 ai mori 30,2 për qind të votave dhe humbi nga Gretchen Whitmer, që mori 52 për qind.

El-Sayed nuk është senatori i parë arab-amerikan. Republikani Spencer Abraham, me prejardhje libaneze, përfaqësoi Michiganin në Senat nga viti 1995 deri në vitin 2001\. Para tij, James Abourezk kishte përfaqësuar Dakotën e Jugut.

**Zgjedhjet primare: 30,6 milionë dollarë**

Në zgjedhjet primare demokrate të 4 gushtit, El-Sayed mundi kongresmenen Haley Stevens me rreth 48,5 për qind kundrejt 47,5 për qind. Senatorja e shtetit Mallory McMorrow ishte tërhequr nga gara më 5 korrik.

Super-PAC-u United Democracy Project, i krijuar nga AIPAC-u, shpenzoi 30.638.639 dollarë në këtë garë. Shuma del nga raportet e vetë organizatës pranë Komisionit Federal Zgjedhor. Raporti i nënshkruar më 29 korrik tregonte një total prej 30.208.092 dollarësh, dhe raporti i ditës pasardhëse shtoi 430.547 dollarë. Është shuma më e madhe që organizata ka shpenzuar ndonjëherë në një garë të vetme.

Rreth gjysma e parave u shpenzua në tre-katër javët e fundit para votimit. Vetëm më 28 korrik, organizata pagoi 3,84 milionë dollarë për reklama mediatike.

AIPAC-u e përshkruan veten si organizatë që synon "të nxisë dhe të bindë qeverinë e SHBA-së të miratojë politika specifike që krijojnë një marrëdhënie të fortë, të qëndrueshme dhe reciprokisht të dobishme me aleatin tonë Izrael". Në të njëjtën faqe, organizata deklaron se "financohet ekskluzivisht nga amerikanë" dhe se "nuk financohet as drejtohet nga qeveria izraelite".

Donatori më i madh i super-PAC-ut në këtë cikël zgjedhor ishte vetë AIPAC-u, me 30 milionë dollarë: 25 milionë më 25 shtator 2025 dhe 5 milionë më 23 dhjetor 2025\. AIPAC-u është organizatë jofitimprurëse dhe ligji nuk e detyron të zbulojë emrat e donatorëve të vet. Mes donatorëve individualë të super-PAC-ut figurojnë investitorët Paul Singer, Haim Saban dhe Marc Rowan. Kontributet e tyre mbulojnë të gjitha garat e organizatës, jo vetëm Michiganin.

Sondazhet e fundit para votimit e jepnin El-Sayed përpara me 10 deri në 13 pikë. Ai fitoi me rreth një pikë.

Sipas revistës Mother Jones, reklamat e super-PAC-ut në mbështetje të Stevens nuk e përmendnin Izraelin. Sulmet ndaj El-Sayed u përqendruan në dy tema: pretendimin se ai "nuk i respekton gratë", për të cilin gazeta Bridge Michigan gjeti se shembujt ishin shkëputur nga konteksti, dhe qëndrimin e tij ndaj lëvizjes "uncommitted" të vitit 2024, të cilin organizata e verifikimit të fakteve PolitiFact e vlerësoi "gjysmë e vërtetë".

Zëdhënësi i super-PAC-ut, Patrick Dorton, e quajti El-Sayed më 28 korrik "një demokrat të keq".

Stevens e pranoi humbjen më 5 gusht dhe i dha mbështetjen El-Sayed. Po atë ditë, sipas portalit Middle East Eye, AIPAC-u deklaroi se "anëtarët tanë mbeten të vendosur të sigurojnë që votuesit ta refuzojnë Dr. El-Sayed dhe agjendën e tij radikale anti-izraelite". Presidenti Donald Trump e quajti El-Sayed "një humbës komunist që i urren hebrenjtë dhe Izraelin".

**Nga Levin te El-Sayed**

Haley Stevens nuk ishte e re në këto beteja. Në vitin 2022, sipas raportimeve të shtypit, i njëjti super-PAC shpenzoi më shumë se 4 milionë dollarë për ta ndihmuar atë të mundte kongresmenin Andy Levin, një hebre përparimtar dhe kritik i qeverisë izraelite, në zgjedhjet paraprake për një vend në Dhomën e Përfaqësuesve.

Katër vjet më vonë, Levin i dha mbështetjen El-Sayed.

**Çfarë ka thënë El-Sayed për Izraelin**

El-Sayed e ka përdorur fjalën "gjenocid" për luftën në Gaza që nga 21 tetori 2023\. Ai kundërshton atë që e quan ndihmë ushtarake "pa kushte", si për Izraelin ashtu edhe për disa shtete arabe.

Sipas transkripteve të cituara nga mediat amerikane, në një intervistë me CNN në pranverën e vitit 2026 ai tha: "Hamasi: i keq. Qeveria izraelite: e keqe." I pyetur nëse Benjamin Netanyahu është kriminel lufte, ai u përgjigj: "Absolutisht." Në një intervistë tjetër me CNN më 12 korrik, ai e quajti Izraelin "padyshim një shtet të jashtëligjshëm".

Në fjalimin e fitores në Detroit natën e zgjedhjeve, El-Sayed nuk i zbuti qëndrimet e tij.

Për luftën me Iranin, që nisi më 28 shkurt 2026, ai e ka quajtur atë "të paligjshme" dhe "imorale" dhe ka mbështetur një rezolutë në Kongres për t'i kufizuar kompetencat e presidentit për ta vazhduar. Në mars u publikua regjistrimi i një telefonate të brendshme të fushatës, në të cilën ai thoshte se "ka shumë njerëz në Dearborn që janë të trishtuar sot" dhe se nuk donte të komentonte për udhëheqësin suprem iranian Ali Khamenei. Më 1 prill, në Fox News, ai e quajti Khamenein "njeri të keq" dhe luftën "të paligjshme dhe të pajustifikueshme".

**Akuzat kundër tij dhe përgjigjet e tij**

Më 2 tetor, fushata e Rogers dhe Komiteti Kombëtar Republikan për Senatin nisën një reklamë me vlerë mbi një milion dollarë që e lidhte El-Sayed dhe familjen e tij me Vëllazërinë Myslimane. Gazeta Bridge Michigan verifikoi pretendimin dhe nuk gjeti asnjë provë se ai i kishte premtuar mbështetje organizatës. "Nuk kemi asnjë lidhje," tha El-Sayed më 14 tetor në NBC. Një kundërshtar republikan kishte bërë të njëjtën akuzë në vitin 2018.

Pas sulmit të 12 marsit ndaj sinagogës Temple Israel në West Bloomfield, El-Sayed publikoi një video në të cilën tha se "njerëzit e lënduar lëndojnë të tjerët". Komenti u kritikua gjerësisht. Më 29 gusht ai kërkoi falje: "Bëra një gabim… duhej të kisha ndaluar aty, pikë."

Pas deklaratave të 20 gushtit të transmetuesit Hasan Piker për hebrenjtë, El-Sayed u distancua prej tyre, por nuk e ndërpreu lidhjen me të.

**Paratë në zgjedhjet e përgjithshme**

Në zgjedhjet e përgjithshme, grupet e jashtme shpenzuan rreth 171 milionë dollarë për Rogers dhe rreth 95 milionë dollarë për El-Sayed, sipas të dhënave të Komisionit Federal Zgjedhor të përmbledhura nga faqja VoteLog. Vetë El-Sayed mblodhi 53,8 milionë dollarë, ndërsa Rogers 23 milionë.

Super-PAC-u i AIPAC-ut shpenzoi drejtpërdrejt rreth 828 mijë dollarë kundër El-Sayed në zgjedhjet e përgjithshme. Super-PAC-u i Koalicionit Republikan Hebre shpenzoi rreth 1,35 milionë dollarë për Rogers.

Organizata më e madhe që shpenzoi kundër El-Sayed ishte Great Lakes Conservatives Fund, një super-PAC që mbështeste Rogers dhe drejtohej nga strategu republikan Andy Surabian. Sipas të njëjtave të dhëna, fondi shpenzoi 25,6 milionë dollarë, nga të cilat 19,6 milionë kundër El-Sayed. Komiteti i përbashkët i mbledhjes së fondeve të vetë Rogers i dha fondit 966.016 dollarë.

Donatori më i madh i fondit, me 10,1 milionë dollarë, ishte një tjetër komitet, Conservative Americans PAC. Ky komitet, sipas organizatës InfluenceWatch dhe revistës The Nation, ka marrë 35,5 milionë dollarë nga American Prosperity Alliance, një organizatë jofitimprurëse që nuk i zbulon donatorët e saj. Sipas The Nation, që citon një raport të The New York Times me dy burime anonime, organizata financohet kryesisht nga interesa korporative, përfshirë industrinë farmaceutike. Organizata është lidhur me ish-kryetarin e Dhomës së Përfaqësuesve Kevin McCarthy; zëdhënësja e saj e ka mohuar këtë lidhje.

Mes donatorëve të tjerë të fondit, sipas të dhënave të përmbledhura nga VoteLog, figurojnë manjati i naftës nga Teksasi Tim Dunn me 5 milionë dollarë, kompania Penske Corp. me 750 mijë, Arlo Steel me 750 mijë dhe Paul Singer me 500 mijë dollarë. Singer, sipas të njëjtave të dhëna, i ka dhënë edhe super-PAC-ut të AIPAC-ut 2,5 milionë dollarë, duke deklaruar të njëjtën kompani, Elliott Management, si punëdhënëse në të dyja rastet.

Më 22 tetor, The New York Times raportoi, duke cituar dy persona të njohur me planet, se super-PAC-u i AIPAC-ut planifikonte të transferonte "deri në 9 milionë dollarë" te Great Lakes Conservatives Fund. Transferimi do të bëhej pas 14 tetorit, afatit të fundit të raportimit para zgjedhjeve, kështu që nuk do të shfaqej në dokumentet publike para ditës së votimit. Asnjë nga palët nuk e ka konfirmuar ose mohuar raportimin. E Vërteta nuk ka mundur ta verifikojë në mënyrë të pavarur.

Në debatin e 8 tetorit, Rogers tha për mbështetjen e grupeve të jashtme: "Do ta pranoj gjithë atë ndihmë."

**Votuesit**

Rezultatet në Michigan nuk përputhen me fushatën e zhvilluar në emër të Izraelit.

Një sondazh i porositur nga organizata The Jewish Majority, me 482 votues hebrenj që votuan herët, nga 25 deri më 31 tetor, e jepte El-Sayed me 57 për qind kundrejt 34 për qind të Rogers. Më shumë se 950 hebrenj të Michiganit nënshkruan një letër të hapur në mbështetje të tij.

Në Dearborn, qyteti me përqendrimin më të madh të arabo-amerikanëve në vend, pjesëmarrja ishte rekord dhe disa vendvotime mbetën pa fletëvotime, sipas kryetarit të bashkisë.

Në nivel kombëtar, një sondazh i Gallup në shkurt 2026 gjeti se demokratët simpatizonin palestinezët më shumë se izraelitët, me 65 për qind kundrejt 17 për qind.

**Një epokë e re**

Pas humbjes në zgjedhjet paraprake, presidenti i super-PAC-ut të AIPAC-ut tha se humbja "dhemb", ndërsa një email i organizatës për mbledhje fondesh shkruante: "Është koha të dyfishojmë përpjekjet."

Më 21 tetor, AIPAC-u njoftoi se nuk do të mbështeste më kandidatë zyrtarisht dhe nuk do të jepte kontribute të drejtpërdrejta: "Mbështetjet, kontributet e drejtpërdrejta të PAC-ut dhe grumbullimi i kontributeve nuk do të jenë më pjesë e qasjes sonë." Super-PAC-u vazhdon të veprojë.

Raportet zgjedhore pas zgjedhjeve, që duhen dorëzuar më 3 dhjetor, do të tregojnë nëse super-PAC-u i AIPAC-ut i transferoi vërtet para fondit që shpenzoi 19,6 milionë dollarë kundër El-Sayed.

Në janar, El-Sayed do të betohet si senator, në mes të një lufte me Iranin, si ligjvënës që kundërshton ndihmën ushtarake të pakushtëzuar për Izraelin.

*E Vërteta — aty ku e vërteta gjithmonë fiton.*