> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://everteta.net/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Studentët Shqiptarë në Shkup: Pse po Rebelohen Ata?
- URL: https://everteta.net/pse-po-rebelohen-studentet-shqiptare-ne-shkup/
- Published: 2026-06-09T11:59:03.000Z
- Updated: 2026-06-09T11:59:03.000Z
- Description: Më 6 prill 2026, qindra studentë shqiptarë të drejtësisë mbushën Urën e Gurit në Shkup dhe e kthyen atë në kuqezi. Ata mbanin flamuj, këndonin himnin kombëtar dhe brohorisnin sloganin që një organizator e tha në mikrofon...
- Author: Dorand Vojka
- Tags: Kombi Shqiptar, Te Fundit, #Import 2026-09-17 02:13

Më 6 prill 2026, qindra studentë shqiptarë të drejtësisë mbushën Urën e Gurit në Shkup dhe e kthyen atë në kuqezi. Ata mbanin flamuj, këndonin himnin kombëtar dhe brohorisnin sloganin që një organizator e tha në mikrofon me zemërimin e përmbajtur të dikujt që nuk mund ta besojë se këto fjalë janë të nevojshme: “Dimë edhe ne të rebelohemi.” Ata nuk po protestonin për pavarësi. Nuk po protestonin për territor. Po protestonin sepse qeveria e Maqedonisë së Veriut refuzon t’i lejojë të japin provimin e jurisprudencës në gjuhën në të cilën kanë studiuar drejtësinë — e njëjta gjuhë për të cilën kushtetuta e vetë shtetit u garanton të drejtën ta përdorin në institucionet shtetërore.

Protesta tashmë vazhdon prej gjashtë javësh. Tre studentë janë arrestuar. Studentë shqiptarë nga Kosova dhe Shqipëria kanë kaluar kufijtë për t’iu bashkuar. Bebe Rexha publikoi mbështetje. Ish-presidentja e Kosovës Vjosa Osmani e quajti gjuhën shqipe “të shenjtë”. Kryetari i Prishtinës shpalli solidaritet. Albanologë nga e gjithë rajoni nënshkruan deklarata mbështetjeje. Studentët shpallën një tjetër protestë masive për 18 majin. Pastaj një tjetër për 26 maj — këtë herë në Tiranë, duke marshuar drejt ambasadës së Maqedonisë së Veriut.

Dhe qeveria e Edi Rama nuk tha pothuajse asgjë.

**LIGJI THOTË PO. PROVIMI THOTË JO.**

Faktet e rastit janë aq të thjeshta sa studentët i vendosën në një poster dhe e ngjitën nëpër Shkup, Tetovë, Kumanovë, Gostivar dhe Kërçovë: “Studiuam në shqip — provimin do ta japim në shqip.”

Shqipja është gjuhë bashkëzyrtare në North Macedonia që prej vitit 2019, kur Ligji për Përdorimin e Gjuhëve zgjeroi garancitë kushtetuese që ekzistonin që nga Marrëveshja e Ohrit e vitit 2001 — marrëveshja e paqes që i dha fund konfliktit të armatosur të vitit 2001 dhe premtoi pjesëmarrje kuptimplotë të pakicës shqiptare në jetën publike të vendit. E drejta e gjuhës nuk është e paqartë. Ajo është e shkruar në arkitekturën e shtetësisë së Maqedonisë së Veriut. Marrëveshja e Ohrit u ndërmjetësua dhe u garantua ndërkombëtarisht.

Pavarësisht kësaj, provimi i jurisprudencës — provimi që përcakton kush mund të ushtrojë profesionin si avokat, gjyqtar apo prokuror në Maqedoninë e Veriut — nuk është administruar asnjëherë në gjuhën shqipe. As nën ligjin e vjetër të gjuhëve. As pas vitit 2019\. As në vitin 2026\. Një student që përfundon të gjithë arsimin juridik në shqip, që shkruan tezën në shqip, që ka kaluar pesë vite duke mësuar të mendojë dhe të argumentojë në gjuhën shqipe, duhet më pas ta dëshmojë dijen juridike në maqedonisht — një gjuhë që nuk është mediumi i arsimit të tij, as gjuha e mjedisit profesional, as gjuha që kushtetuta thotë se duhet të jetë e disponueshme për të.

Studenti i drejtësisë, Clirim Iseni, njëzet e tre vjeç, qëndroi në Urën e Gurit më 6 prill dhe e tha qartë: “Provimi i jurisprudencës duhet të testojë dijen tonë profesionale, jo dijen gjuhësore.” Organizatori Mevlan Ademi, vetë student i drejtësisë, ishte edhe më i drejtpërdrejtë: “Një komb që detyrohet të kërkojë gjuhën e vet nuk ka problem gjuhe. Ka problem drejtësie.”

Ai kishte të drejtë. Kjo protestë nuk duhej të ishte e nevojshme. Dhe megjithatë, ja ku janë në vitin 2026, në një shtet anëtar të NATO-s, në një vend që nënshkroi një marrëveshje paqeje me komunitetin ndërkombëtar si dëshmitar, duke kërkuar që një e drejtë e garantuar me ligj dhe kushtetutë të trajtohet si e drejtë dhe jo si një bezdi politike.

**PËRGJIGJJA E SHKUPIT: SHMANGIE DHE VONESA**

Përgjigjja e kryeministrit Christian Mickoski ndaj gjashtë javëve protestë studentore ka qenë një shembull klasik i shmangies burokratike. Në vend që të urdhëronte Ministrinë e Drejtësisë të administronte provimin në shqip — një vendim që nuk kërkon ligj të ri, ndryshim kushtetues apo leje ndërkombëtare — Mickoski njoftoi se do t’i kërkonte Komisionit të Venecias, organit këshillues të Këshillit të Europës për të drejtën kushtetuese, të japë mendim mbi çështjen.

Absurdity i këtij pozicioni meriton të thuhet drejtpërdrejt. Komisioni i Venecias këshillon shtetet nëse ligjet e tyre përputhen me standardet europiane. Nuk është një autoritet ku një qeveri dërgon pyetje për të cilat kushtetuta e vet tashmë ka dhënë përgjigje. Gjuha shqipe ka status zyrtar në Maqedoninë e Veriut. Kushtetuta e thotë këtë. Ligji për gjuhët e thotë këtë. Marrëveshja e Ohrit — e cila ka statusin e një marrëveshjeje paqeje të ndërmjetësuar ndërkombëtarisht — e thotë këtë. Të pyesësh Komisionin e Venecias nëse studentët shqiptarë duhet të lejohen të japin provime në shqip nuk është konsultim me mirëbesim. Është një mënyrë për ta bërë një problem politik të duket si pyetje juridike, për të blerë kohë pa marrë vendim, për t’i trajtuar të drejtat e qytetarëve shqiptarë si çështje në pritje të një ekspertize dhe jo si diçka që shteti tashmë ua detyrohet.

Partnerët shqiptarë të koalicionit brenda qeverisë së Mickoskit — përfaqësues të BDI-së dhe koalicionit VLEN — kanë premtuar që çështja do të zgjidhet “për herë të parë”. Ky premtim, i ofruar pas gjashtë javësh protestash dhe tre arrestimesh, nuk është siguri. Është pranim se një e drejtë që ekziston në letër që nga viti 2001 nuk është respektuar asnjëherë në praktikë, dhe se edhe tani do të respektohet vetëm sepse studentët dolën në rrugë.

**HESHTJA E TIRANËS — HISTORIA E VËRTETË**

Këtu artikulli merr kthesën. Sepse, sado dënuese të ketë qenë sjellja e Shkupit, ajo nuk është heshtja më dënuese në këtë histori.

Qeveria e kryeministrit Edi Rama në Tiranë ka munguar pothuajse tërësisht nga kjo krizë. Politikanë individualë shqiptarë kanë folur — figura opozitare, zyrtarë të Kosovës, deputetë nga parti të ndryshme. Bebe Rexha postoi në rrjetet sociale. Kryetari i Prishtinës bëri deklarata. Ish-presidentja Vjosa Osmani udhëtoi në Shkup në shenjë solidariteti. Studentët shqiptarë në Tiranë shpallën protestën e tyre për 26 majin, duke marshuar drejt ambasadës së Maqedonisë së Veriut pa pritur që qeveria t’i printe.

Por, siç vuri në dukje gazetari politik Enver Robelli, reagimi nga qeveritë që duhet të kishin më shumë peshë ka qenë pothuajse heshtje totale: “As qeveria në Prishtinë dhe as ajo në Tiranë nuk flasin për këtë.” Qeveria e Ramës, e cila është pozicionuar si kampione e interesave shqiptare në gjithë Ballkanin Perëndimor, e cila e ka bërë integrimin europian të rajonit shtyllë të politikës së jashtme, e cila ka nënshkruar marrëveshje miqësie dhe ka marrë pjesë në samite mbarëshqiptare — ajo qeveri nuk ka gjetur pothuajse asgjë për të thënë për qindra bashkëkombës të saj që arrestohen mbi një urë në Shkup sepse kërkojnë të drejta të garantuara nga një marrëveshje ndërkombëtare.

Kjo heshtje nuk është aksidentale. Marrëdhënia e Ramës me qeverinë e Mickoskit është një marrëdhënie funksionale diplomatike, dhe marrëdhëniet funksionale diplomatike kërkojnë shtypjen e të vërtetave të pakëndshme. Maqedonia e Veriut është aleate në NATO. Integrimi europian i Maqedonisë së Veriut — sado i ngadaltë — është diçka që Tirana e ka mbështetur publikisht. Të ushtrosh shumë presion ndaj Shkupit për të drejtat gjuhësore të shqiptarëve rrezikon ta komplikojë atë marrëdhënie. Llogaritja që bëhet në Tiranë është se kostoja diplomatike e heshtjes është më e ulët se kostoja diplomatike e të folurit.

Ajo që kjo llogaritje injoron është kostoja njerëzore që transferohet tek studentët shqiptarë që qëndrojnë në Urën e Gurit pa asnjë zë institucional pas tyre. Këta nuk janë protestues në një vend të huaj armiqësor që kërkojnë privilegje që nuk u janë premtuar. Ata janë qytetarë të një shteti, kushtetuta e të cilit u garantoi të drejta që janë shkelur për njëzet e pesë vite, duke kërkuar që garancia të respektohet. Ata meritojnë, të paktën, që qeveria e Shqipërisë ta thotë këtë qartë dhe publikisht. Nuk e kanë marrë këtë. Kanë marrë studentë, artistë, politikanë opozitarë dhe ish-presidentë — pra, të gjithë, përveç njerëzve që kanë fuqinë ta bëjnë Shkupin të ndihet në siklet.

**NJË BETEJË PËR TË ARDHMEN**

Studentët në Shkup nuk po kthehen në shtëpi. Protesta e 18 majit solli studentë nga e gjithë Maqedonia e Veriut dhe nga Kosova e Shqipëria. Arrestimet nuk i pakësuan turmat. Shmangia përmes Komisionit të Venecias nuk i pakësoi turmat. Premtimet e paqarta të partnerëve shqiptarë të koalicionit nuk i pakësuan turmat. Organizatori Mevlan Ademi e tha në Urën e Gurit dhe e ka përsëritur që atëherë: “Sa më shumë të injorohet zëri i studentëve, aq më shumë do të rritet revolta.”

Ai po përshkruan diçka që si Shkupi ashtu edhe Tirana duhet ta marrin seriozisht. Këta janë studentë drejtësie — avokatët, gjyqtarët dhe prokurorët e ardhshëm të një vendi ku pakica shqiptare përbën rreth një të katërtën e popullsisë. Ata nuk po kërkojnë të ridizajnojnë rendin kushtetues. Po kërkojnë që rendi kushtetues që tashmë ekziston të funksionojë ashtu siç premton. Refuzimi për t’ua dhënë këtë nuk është një teknikalitet. Është një deklaratë mbi të drejtat e kujt shteti i merr seriozisht dhe të drejtat e kujt i trajton si të negociueshme.

Ish-ministri shqiptar i Mbrojtjes Fatmir Mediu, duke folur për një krizë tjetër por me fjalë që vlejnë edhe këtu, tha se interesat shqiptare “nuk mund të lihen në mëshirë të fatit.” Ajo që po ndodh në Shkup është pikërisht si duket kur lihen. Një brez i ri avokatësh, gjyqtarësh dhe prokurorësh shqiptarë po mëson se ligji nuk i mbron — se të drejtat e shkruara në kushtetutë kërkojnë protestë për t’u fituar, se marrëveshjet ndërkombëtare për të cilat luftoi brezi i prindërve të tyre duhet të rinegociohen në rrugë nga fëmijët e tyre.

Zëri që duhet ta korrigjojë atë mësim — qartë, publikisht dhe edhe me koston e sikletit diplomatik nëse është e nevojshme — ende nuk ka folur.

Më 26 maj, studentët shqiptarë do të marshojnë nëpër Tiranë drejt ambasadës së Maqedonisë së Veriut. Ata po shkojnë atje sepse qeveria e tyre nuk po shkon për ta. Ky marshim është historia e vërtetë. Dhe është një histori që qeveria e Edi Rama, nëse ka ndonjë interes për parimin që pretendon se mbron, duhej ta kishte bërë të panevojshme përpara se studentët të detyroheshin ta organizonin vetë.