> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://everteta.net/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Reklamat online u përdorën nga Izraeli për të shpërndarë spiunazh; Kosova dhe Mali i Zi mes vendeve të prekura
- URL: https://everteta.net/reklamat-online-u-perdoren-nga-izraeli-per-te-shperndare-spiunazh-kosova-dhe-mali-i-zi-mes-vendeve-te-prekura/
- Published: 2026-10-28T02:09:58.000Z
- Updated: 2026-10-28T02:09:58.000Z
- Description: Një kompani izraelite e ktheu ankandin e reklamave në kanal spiunimi. Kosova dhe Mali i Zi janë në listë.
- Author: Dorand Vojka
- Tags: Europe

Një kompani izraelite reklamash e ktheu sistemin e ankandeve të reklamave në internet në një kanal për shpërndarjen e programeve të spiunimit, dhe reklamat e saj arritën në rrjete kompjuterike të operuara nga qeveritë e njëzet e katër vendeve, mes tyre Kosova dhe Mali i Zi, sipas një raporti të botuar më 15 tetor nga Citizen Lab, qendra kërkimore e Universitetit të Torontos.

Raporti përshkruan atë që studiuesit e quajnë demonstrimin e parë teknik në botën reale se një pajisje mund të infektohet me spiunazh të rëndë pa asnjë veprim nga përdoruesi. Nuk kërkohet asnjë klikim dhe asnjë shkarkim. Sipas autorëve, shfaqja e një reklame të synuar mjafton.

Hetimi, i firmosur nga Bill Marczak, Wolfie Christl, John Scott-Railton, Astrid Perry, Siena Anstis dhe Ron Deibert, u botua së bashku me një analizë paralele të kompanisë amerikane të sigurisë Confiant.

Në tekstin e raportit, fjala "Kosovë" shfaqet një herë të vetme.

**Si u përdor ankandi**

Hapësira e reklamave në faqet e internetit shitet në ankande që zgjasin rreth një të dhjetën e sekondës, ndërsa faqja ngarkohet. Gjatë atyre milisekondave, të dhëna për pajisjen — adresa IP, lloji i aparatit dhe një numër identifikues reklamues — u përcillen kompanive që ofertojnë.

Kompania në qendër të hetimit, Discover-Tech, u regjistrua në Izrael më 26 mars 2020\. Ajo paraqitej si ndërmarrje reklamash. Studiuesit shkruajnë se nuk gjetën asnjë provë të veprimtarisë së vërtetë reklamuese.

Sipas raportit, kur një reklamë e kompanisë fitonte ankandin dhe shfaqej, një fragment kodi brenda saj kontaktonte një server të Discover-Tech, duke i dërguar numrin identifikues të pajisjes dhe adresën IP. Për pothuajse të gjithë përdoruesit, serveri kthente një përgjigje bosh. Për një pajisje të zgjedhur, ai kthente kod që shfletuesi e ekzekutonte.

Vetë reklama nuk përmbante kod të dëmshëm, thuhet në raport. Kjo, sipas studiuesve, e fshihte qëllimin e saj nga platformat që e shpërndanin.

Shpenzimi i regjistruar për katër muaj ishte rreth 109 mijë dollarë.

**Një rast i vërtetuar**

Raporti pohon infektim në një vend të vetëm. Në rrjetin televiziv Al Jazeera, të paktën 45 pajisje u synuan gjatë viteve 2024 dhe 2025\. Studiuesit e lidhin atë veprimtari, me besim të lartë, me kompaninë izraelite Candiru, mbi bazën e të dhënave të rrjetit, serverëve të identifikuar dhe një skedari programi kodi i të cilit përkon me një zinxhir të njohur të Candiru-t nga viti 2021.

Për gjithçka tjetër, raporti flet për reklama të shfaqura, jo për infektime. Autorët e theksojnë këtë dallim shprehimisht: një shfaqje reklame, shkruajnë ata, nuk vërteton në vetvete as synim, as infektim.

**Ajo që thuhet për Kosovën**

Kosova përmendet vetëm në listën e njëzet e katër vendeve ku u gjetën reklama të tilla në rrjete qeveritare. Raporti nuk emërton asnjë ministri, agjenci apo institucion kosovar, nuk jep asnjë shifër dhe nuk përmend asnjë faqe interneti kosovare. Kosova nuk shfaqet në asnjë tabelë.

Për disa vende të tjera raporti është më i detajuar. Për Norvegjinë ai rendit parlamentin, policinë kriminale dhe autoritetin e komunikimeve. Për Suedinë, forcat e armatosura dhe operatorin e rrjetit elektrik. Për Kosovën dhe për Malin e Zi nuk emërtohet asnjë institucion.

Raporti nuk e shpjegon këtë ndryshim.

**Mali i Zi, rasti më i theksuar**

Mali i Zi renditet i treti në botë për numrin e ofertave të regjistruara, me 97,595,716, pas Jemenit dhe Pakistanit. Për kokë banori ai është i pari, me 156.68 oferta, mbi njëmbëdhjetë herë më shumë se Jemeni, i dyti me 13.99.

Më shumë se 100 mijë reklama u shfaqën në faqe malazeze lajmesh dhe faqe të tjera të njohura, mes të cilave raporti përmend dan.co.me dhe vijesti.me. Shifra është e përbashkët për ato faqe, jo për secilën veç.

Confiant i grupon vendet e prekura në gjashtë grupime që i quan me rëndësi gjeopolitike: Magrebi, Levanti dhe Mesdheu Lindor, Gadishulli Arabik, Evropa Veriperëndimore, Iberia dhe Ballkani Perëndimor. Mali i Zi del si një nga gjeografitë më të goditura në pajisjet iOS, me 1.4 për qind, pranë Norvegjisë me 1.3 për qind. Veprimtaria u ngrit dhe qëndroi e lartë për një deri në disa javë, para se të binte.

Confiant nuk specifikon cilat vende përfshihen në grupimin "Ballkani Perëndimor" dhe nuk përmend Kosovën, Serbinë, Bosnjën apo Shqipërinë. Mali i Zi është gjithashtu një nga nëntë vendet që Confiant i rendit si objektiv i veprimtarisë së lidhur me Candiru-n, bashkë me Belgjikën, Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreinin, Tajlandën, Arabinë Saudite, Meksikën, Spanjën dhe Malajzinë.

Raporti nuk jep asnjë shpjegim për shifrat malazeze dhe nuk emërton asnjë operator apo klient për atë vend. Kur studiuesit e organizatës VSquare shtruan një pyetje të ngjashme për Çekinë më 22 tetor, ata shkruan se arsyet mbeten të paqarta.

Tri rrethana e vendosin shifrën në kontekst. Të dhënat regjistrojnë oferta, jo reklama të shfaqura; sipas raportit, vetëm 11.7 për qind e ofertave u fituan. Autorët shkruajnë se prejardhja e të dhënave të vendndodhjes është e paqartë dhe se përcaktimi i vendit nga adresa IP mund të shtrembërohet nga VPN-të dhe lidhjet satelitore. Dhe raporti i lartë për banor pasqyron pjesërisht popullsinë e vogël: shifra prej 97.6 milionë ofertash, pjesëtuar me 156.68, jep rreth 623 mijë banorë.

**Asnjë përgjigje zyrtare**

Dymbëdhjetë ditë pas botimit, asnjë qeveri nga të njëzet e katër vendet nuk kishte dhënë përgjigje publike, duke përfshirë Norvegjinë, institucionet e së cilës janë të emërtuara në raport.

Në Mal të Zi, njoftimi më i fundit në faqen e agjencisë për mbrojtjen e të dhënave personale mban datën 16 tetor, një ditë pas raportit, dhe ka të bëjë me një praktikë pune shkollore. As ajo agjenci, as homologia e saj në Kosovë nuk e kanë përmendur raportin.

Qendra Hulumtuese CIN-CG raportoi më 29 nëntor 2025 se Agjencia malazeze për Siguri Kibernetike, e detyrueshme sipas ligjit që nga marsi 2025, ende nuk ishte krijuar. Ekipi kombëtar i reagimit ndaj incidenteve, sipas të njëjtit raportim, ka trembëdhjetë punonjës, pesë prej tyre të përhershëm.

Ekziston një deklaratë e Komisionit Evropian e datës 8 shtator 2026 që i referohet përdorimit të spiunazhit në rajon. Ajo deklaratë i paraprin këtij raporti me pesë javë dhe lidhet me një rast në Serbi.

**Një dënim në Podgoricë**

Pavarësisht nga ky hetim, Mali i Zi ka një vendim gjyqësor për përgjim të paligjshëm.

Më 18 maj 2026, Gjykata e Lartë e Podgoricës dënoi me pesë vjet burg Dejan Peruniçiçin, ish-drejtor të Agjencisë Kombëtare të Sigurisë, për urdhërimin e përgjimit të fshehtë të politikanëve të opozitës, gazetarëve dhe figurave kishtare nga fundi i vitit 2019 deri te zgjedhjet e 30 gushtit 2020\. Vendimi është ankimuar dhe nuk është përfundimtar.

Lajmin e raportoi gazeta Dan, një nga dy gazetat e përmendura në raportin e Citizen Lab. Nuk ka asnjë të dhënë që i lidh dy çështjet.

Dan dhe Vijesti njihen si gazeta që qëndrojnë në anë të kundërta të ndarjes kryesore politike në Mal të Zi.

**Shqipëria nuk përmendet**

Shqipëria nuk shfaqet askund në raport. Ajo nuk gjendet në tabelat e vendeve me më shumë oferta, as në renditjen për banor, as në listën e njëzet e katër vendeve.

Raporti nuk pohon se Shqipëria nuk u prek. Të dhënat e botuara mbulojnë vetëm njërën nga tri platformat që kompania përdorte për të blerë reklama, dhe vetëm periudhën mars–qershor 2026\. Ofertat arritën adresa në 161 vende, ndërsa raporti boton vetëm dhjetë rreshta për secilën renditje. Autorët i quajnë listat e tyre "shembuj" dhe hetimin "në vijim".

Sipas shërbimit tregtar BuiltWith, që regjistron teknologjitë e përdorura nga faqet e internetit, më 24 tetor rreth 4,576 faqe shqiptare mbanin etiketat e sistemit Google Ad Manager. Ajo shifër nuk vjen nga Citizen Lab dhe as nga Confiant.

Raporti përcakton se 24.74 për qind e ofertave të Discover-Tech kalonin përmes Google Ad Manager, sistem në listat e certifikuara të të cilit kompania qëndroi nga nëntori 2020 deri në fillim të tetorit 2026\. Pjesa më e madhe e ofertave, 67.4 për qind, kaloi përmes platformës ruse Yandex, e cila nuk shfaqet në profilin teknologjik të faqeve shqiptare.

E Vërteta arrin në përfundimin se infrastruktura reklamuese përmes së cilës kaloi kjo fushatë përfshin edhe faqet shqiptare. Ky është pohim për infrastrukturën dhe jo për ndonjë pajisje të prekur.

**Kompanitë**

Në bordin e Discover-Tech, nga viti 2020 deri në 2025, ka qenë Eric Banoun, i cili prej vitit 2018 është aksioner i firmës izraelite Intelos. Kjo është lidhja e dokumentuar mes dy kompanive. Ndaj tij nuk është ngritur asnjë akuzë penale.

Candiru, kompania të cilës i atribuohen infektimet në Al Jazeera, u vendos në listën e kufizimeve eksportuese të Departamentit Amerikan të Tregtisë në vitin 2021\. Në fillim të vitit 2025, sipas gazetës ekonomike izraelite Calcalist, fondi amerikan Integrity Partners bleu pasuritë dhe punonjësit e saj për deri në 30 milionë dollarë. Kësti i parë, prej 10 milionësh, u krye. Kësti i dytë, sipas të njëjtit raportim, ishte i kushtëzuar nga miratimi i transferimit të licencave izraelite të eksportit.

Kompania që operon tani, Integrity Labs Ltd, është e regjistruar në Izrael më 18 dhjetor 2024, në adresën 21 HaArbaa në Tel Aviv — të njëjtën adresë që figuron në regjistrimin amerikan të Candiru-t.

Candiru mbetet në listën amerikane. Emri "Integrity Labs" nuk përfshihet mes shtatë emrave alternativë të regjistruar për të.

As autoriteti amerikan i eksporteve dhe as Ministria izraelite e Mbrojtjes nuk janë shprehur publikisht për këto çështje.

**Një prapavijë rajonale**

Më 5 mars 2024, Departamenti Amerikan i Thesarit vendosi sanksione ndaj CYTROX AD, kompani e regjistruar në Maqedoninë e Veriut, bashkë me njësi të lidhura në Hungari, Irlandë dhe Greqi. Cytrox prodhon programin e spiunimit Predator.

Një hetim i vitit 2023 i Inside Story dhe Investigative Reporting Lab dokumentoi themeluesit dhe pronarët përfitues të Cytrox-it në Shkup, duke i nxjerrë nga regjistrat tregtarë publikë të Maqedonisë së Veriut.

**Çfarë mbetet e panjohur**

Raporti nuk pohon asnjë infektim në Kosovë apo në Mal të Zi dhe nuk emërton asnjë institucion në asnjërin vend.

Discover-Tech nuk është përgjigjur. Sipas Citizen Lab, Komitetit për Mbrojtjen e Gazetarëve dhe agjencisë Reuters, e cila u përpoq për dy javë, kompania nuk ka dhënë asnjë koment dhe nuk ka mohuar gjetjet.

Asnjë rregullator në asnjë vend nuk ka njoftuar hapjen e një hetimi. Deri më tani ka një deklaratë të një instituti bërthamor australian, dy korporata të paidentifikuara që kryejnë rishikime të brendshme, dhe thirrjen e studiuesve që rregullatorët të veprojnë.

Google, IAB Europe, Beeswax, Vungle dhe Eskimi e shkëputën Discover-Tech nga sistemet e tyre në fillim të tetorit, pak ditë para botimit të raportit.

Pyetjet e E Vërtetës drejtuar Citizen Lab-it, autoritetit amerikan të eksporteve dhe institucioneve në Prishtinë kanë mbetur pa përgjigje.