Deklarata e Khameneit. A rrezikohet Shqipëria?

Pas deklaratës për përgjigje "pa kufizime gjeografike", Irani shpall forcat britanike "organizata terroriste"

Zyra e Mojtaba Khameneit hoqi kufizimin gjeografik të hakmarrjes më 31 tetor. Një ditë më pas, Teherani shpalli Marinën Mbretërore dhe Forcat Ajrore Mbretërore britanike "organizata terroriste".

Zyra e Mojtaba Khameneit, që drejton Republikën Islamike të Iranit prej marsit të këtij viti, deklaroi më 31 tetor 2026 se çdo sulm i ri kundër Iranit duhet të përballet me "një përgjigje të menjëhershme dhe efektive, pa kufizime gjeografike". Një ditë më pas, më 1 nëntor, Ministria e Punëve të Jashtme e Iranit shpalli Marinën Mbretërore dhe Forcat Ajrore Mbretërore të Britanisë së Madhe "organizata terroriste", dhe shërbimin e inteligjencës MI6 "grup armiqësor".

Fraza "pa kufizime gjeografike" është formulim i vetë Teheranit — në origjinal persisht «بدون محدودیت جغرافیایی» — dhe nuk është parafrazim i mediave të huaja. Deklarata nuk përmend Evropën dhe nuk emërton asnjë objektiv. Ajo i përcakton objektivat sipas pronësisë, jo sipas vendndodhjes: "të gjitha llojet e pasurive materiale dhe jomateriale që i përkasin armikut amerikano-sionist".

Urdhrat i atribuohen Mojtaba Khameneit. Prej marsit, kur ai zëvendësoi të atin në postin e Udhëheqësit Suprem, nuk është publikuar asnjë fotografi, regjistrim audio apo video e tij.

Vendimi i 1 nëntorit u publikua nga agjencia iraniane WANA dhe u konfirmua nga agjencia kineze Xinhua, të dyja me të njëjtën datë. Ministria iraniane i referohet një vendimi të Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare. Në arsyetim citohen vënia në dispozicion nga Britania e bazave, faciliteteve dhe mbështetjes logjistike për operacionet amerikane dhe izraelite kundër Iranit, si edhe vendimi britanik i 13 korrikut për të vendosur Gardën Revolucionare Islamike nën Aktin për Kërcënimet Shtetërore.

Në instrumentin e 1 nëntorit emërtohet vetëm Britania e Madhe. Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli shfaqen në arsyetim si palë ndërluftuese, por nuk shpallen.

Irani shpall shtete ose blloqe shtetesh mbi bazën e reciprocitetit, sipas një ligji të vitit 2019. Kanadaja u shpall e vetme më 30 dhjetor 2025. "Të gjitha vendet anëtare të Bashkimit Evropian" u shpallën më 21 shkurt 2026 — dy ditë pasi Këshilli i Bashkimit Evropian shpalli Gardën Revolucionare Islamike organizatë terroriste, me Vendimin 2026/421 të 19 shkurtit. Britania u shpall e vetme më 1 nëntor.

Çfarë ka thënë Teherani për Shqipërinë

E Vërteta kontrolloi botimet e agjencive shtetërore dhe gjysmëzyrtare iraniane për referenca ndaj Shqipërisë, Kosovës, Tiranës, Prishtinës, kampit Ashraf 3, bazës aeronautike të Kuçovës dhe bazës Camp Bondsteel.

Materiali iranian për Shqipërinë shfaqet vetëm në qershor dhe korrik 2023, dhe vetëm në kontekstin e organizatës Mujahedin-e Khalq. Nuk u gjet asnjë referencë në vitin 2026. Nuk u gjet asnjë referencë ndaj Kosovës, Prishtinës, Kuçovës apo Camp Bondsteel.

Kërkimi u krye përmes kërkimeve të kufizuara në domenet iraniane. Qasja e drejtpërdrejtë në faqet e agjencive Press TV, IRNA dhe Fars, si edhe në faqen e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Iranit, u refuzua. Ky nuk ishte një lexim i plotë i arkivave iraniane, dhe E Vërteta e thotë këtë në mënyrë të shprehur.

Më 21 qershor 2023, zëdhënësi i Ministrisë së Punëve të Jashtme të Iranit, Nasser Kanaani, deklaroi, sipas tekstit të agjencisë IRNA, se "shpresojmë që qeveria shqiptare do të korrigjojë gabimin e vet në strehimin e këtij kulti terrorist", dhe se grupi "do të jetë përherë kërcënim për sigurinë e strehuesve të tyre".

Fjalët e Kanaanit janë kërkesë drejtuar qeverisë shqiptare. Nuk janë kërcënim ndaj Shqipërisë.

Në një artikull të agjencisë iraniane Mehr, data e të cilit nuk u konfirmua në tekstin e faqes, kampi përshkruhet si "një bombë me sahat në tokën shqiptare", dhe thuhet se "Shqipëria ka bërë një gabim llogaritjeje". Regjistri i artikullit është Shqipëria si viktimë: ai argumenton se Shqipëria është e bllokuar, pasi Perëndimi nuk pranoi shpërbërjen e grupit.

Shprehja "bombë me sahat në tokën shqiptare" është paralajmërim drejtuar Shqipërisë për grupin që strehon. Në përkthim nga persishtja në anglisht, dhe më tej në shqip, ajo lexohet si kërcënim nga Irani. Kërcimi nuk është për shqiptarët por për ata që Shqipëria strehon.

Kampi Ashraf 3, pranë Manëzit, strehon anëtarë të Mujahedin-e Khalq, organizatë e opozitës iraniane, të transferuar nga Iraku midis vitit 2013 dhe 9 shtatorit 2016, kur u mbyll Camp Liberty. Vlerësimet për numrin e tyre qëndrojnë prej tetë vitesh midis dy mijë dhe tre mijë. Shteti shqiptar nuk ka publikuar numër zyrtar.

Irani gjithashtu së fundmi ju kundërpërgjigj deklaratave të kryeministrit Rama ku ai akuzonte Iranin si organizator i protestave popullore kundër korrupsionit. Kryeministri Rama e ka vendosur Shqipërinë në radarin iranian.

Çfarë bëri Shqipëria

Më 15 korrik 2022, sistemet elektronike të administratës publike shqiptare u sulmuan. Më 7 shtator 2022, Shqipëria i shkëputi marrëdhëniet diplomatike me Iranin, duke e atribuuar sulmin Teheranit.

Atribuimi shqiptar u ndoq nga një zinxhir vlerësimesh të huaja, secili me rezervat e tij.

Microsoft publikoi raportin e vet më 8 shtator 2022. Kompania identifikoi katër grupe dhe e vlerësoi lidhjen me shtetin iranian — konkretisht me Ministrinë e Inteligjencës dhe Sigurisë — me besim të moderuar, jo të lartë.

Të njëjtën ditë, NATO shprehu solidaritet me Shqipërinë. Aleanca njohu atribuimin e bërë nga Shqipëria. Nuk bëri atribuim të vetin.

Më 9 shtator 2022, Thesari amerikan sanksionoi Ministrinë e Inteligjencës dhe Sigurisë të Iranit dhe ministrin Esmail Khatib, në bazë të Urdhrit Ekzekutiv 13694. Formulimi i Thesarit ishte se ministria "vlerësohet të ketë sponsorizuar" aktivitetin kibernetik.

Po më 9 shtator 2022, sistemet e Policisë së Shtetit u sulmuan për të dytën herë. Shqipëria e atribuoi edhe këtë sulm Iranit, më 11 shtator. Më 21 shtator, FBI dhe agjencia amerikane e sigurisë kibernetike CISA publikuan paralajmërimin e përbashkët AA22-264A.

Asnjë gjykatë nuk ka vendosur mbi përgjegjësinë e Iranit për sulmet.

Rezoluta parlamentare e depozituar më 13 mars 2026 dhe e miratuar më 17 mars, me shtatëdhjetë e nëntë vota pro, asnjë kundër dhe një abstenim, me bojkot nga Partia Demokratike, nuk shpalli Gardën Revolucionare Islamike organizatë terroriste, siç u raportua nga disa agjenci të huaja.

Pika 3 e rezolutës shpall Iranin shtet sponsorizues të terrorizmit. Pika 4 dënon Gardën Revolucionare Islamike. Pika 5 i kërkon qeverisë "të shpallë menjëherë Gardën Revolucionare Islamike (IRGC), si organizatë terroriste".

Shpallja erdhi më vonë. Më 12 tetor 2026, ministri i Punëve të Jashtme Ferit Hoxha deklaroi se Shqipëria kishte shpallur Gardën Revolucionare Islamike organizatë terroriste.

Marrëdhëniet diplomatike mbeten të shkëputura. Interesat shqiptare në Teheran përfaqësohen nga Turqia.

Shqipëria është nënshkruese e tri deklaratave të përbashkëta ndërkombëtare për aktivitetin kërcënues të shtetit iranian: ajo e 31 korrikut 2025, me katërmbëdhjetë nënshkruese, në të cilën Shqipëria renditet e para dhe në të cilën përdoret formulimi për përpjekje "për të vrarë, rrëmbyer dhe ngacmuar"; ajo e 10 qershorit 2026, me njëzet e katër nënshkruese; dhe ajo e 12 tetorit 2026, me tridhjetë e pesë nënshkruese dhe Përfaqësuesen e Lartë të Bashkimit Evropian. Shqipëria nuk nënshkroi deklaratën e veçantë të Hemisferës Perëndimore.

Të pandehurit e vetëm janë shqiptarë

Rreth datës 30 nëntor 2022, prokuroria shqiptare akuzoi pesë punonjës të teknologjisë së informacionit në administratën publike për "shpërdorim i detyrës", vepër e dënueshme me deri në shtatë vjet burg, për mosinstalimin e përditësimeve të sigurisë në serverat e shtetit.

E Vërteta nuk gjeti asnjë vendim përfundimtar për këtë çështje, katër vjet më pas.

Deri më tani, këta pesë shqiptarë janë të vetmit persona të akuzuar penalisht në lidhje me sulmin kibernetik iranian kundër Shqipërisë, në çdo juridiksion.

Më 19 mars 2026, Departamenti i Drejtësisë i Shteteve të Bashkuara njoftoi sekuestrimin, me autorizim gjykate, të katër domeneve, midis tyre Justicehomeland.org. Sipas Departamentit, aktorë të Ministrisë së Inteligjencës dhe Sigurisë të Iranit e kishin përdorur atë domen "rreth datës 15 korrik 2022 dhe 9 shtator 2022" për të marrë përgjegjësinë për vjedhjen e dokumenteve të qeverisë shqiptare. Këto janë datat e sakta të dy sulmeve.

Çështja regjistrohet si 1:26-mj-00683-CDA në Gjykatën e Rrethit të Shteteve të Bashkuara për Distriktin e Marylandit. Shkurtimi "mj" tregon procedurë urdhri para një gjyqtari magjistrat, nuk tregon çështje penale. Gjyqtari konstatoi bazë të arsyeshme për sekuestrimin e pronës. Vendimi nuk emërton asnjë të pandehur dhe nuk shprehet mbi fajësinë e asnjë personi.

Kërkesa mbështetet në një deklaratë nën betim prej dyzet faqesh të FBI-së, depozituar të njëjtën datë. Sipas deklaratës, FBI kreu rreth datës 4 mars 2025 një blerje të fshehtë të një baze të dhënash që përmbante numra personal identifikimi, emra, datëlindje dhe adresa të shtetasve shqiptarë, nga llogaria "Homeland Justice" në platformën Telegram.

Rezervat e deklaratës duhen mbajtur bashkë me të. Agjenti deklaroi nën betim se është "shumë e mundshme" që të dhënat vijnë nga sulmet e vitit 2022. Dokumenti "spekulon" — fjala është e dokumentit — duke cituar "burime të caktuara të sigurisë kibernetike", se "Homeland Justice" dhe dy persona të tjerë virtuale janë një konspiracion i vetëm nën kontrollin e ministrisë iraniane.

Dokumenti i depozituar është skanim, pa tekst të lexueshëm nga makina. Leximi i përmbajtjes së tij nga E Vërteta mbështetet në hetimin e Rrjetit Ballkanik të Gazetarisë Investigative, botuar më 22 prill 2026.

Paralajmërimi që qeveria hodhi poshtë dhe vlerësimi i E Vërtetës

Shpalljet iraniane ndjekin një model reciprok. Kanadaja u shpall më 30 dhjetor 2025. Të gjitha vendet anëtare të Bashkimit Evropian u shpallën më 21 shkurt 2026, dy ditë pasi Këshilli i Bashkimit Evropian shpalli Gardën Revolucionare Islamike organizatë terroriste. Britania u shpall më 1 nëntor 2026, pasi e kishte vendosur Gardën nën Aktin për Kërcënimet Shtetërore më 13 korrik.

Në secilin rast, shpalljes iraniane i kishte paraprirë i njëjti akt nga pala tjetër.

Më 12 tetor 2026, ministri i Punëve të Jashtme Ferit Hoxha deklaroi se Shqipëria e kishte shpallur Gardën Revolucionare Islamike organizatë terroriste. Ky është pikërisht akti që solli shpalljen e Kanadasë, të vendeve të Bashkimit Evropian dhe të Britanisë.

Shqipëria nuk është shpallur. Arsyeja më e mundshme nuk është përmbajtja e Teheranit, por fakti që Shqipëria nuk është anëtare e Bashkimit Evropian dhe nuk u përfshi në instrumentin e 21 shkurtit, ndërsa nuk ka marrë as një instrument të vetin.

Kjo nuk është mbrojtje. Është një hapësirë e paplotësuar.

E Vërteta nuk pretendon të dijë se çfarë do të vendosë Teherani. Vlerësimi ynë është ky: akti që shkakton shpalljen tashmë është kryer nga Tirana, dhe mungesa e një përgjigjeje deri sot nuk duhet lexuar si siguri. Një shpallje iraniane nuk do të ishte simbolike. Ajo do të prekte shtetasit dhe bizneset shqiptare që udhëtojnë ose tregtojnë në rajon, sigurinë e kampit Ashraf 3, dhe pozicionin e Shqipërisë në çdo përshkallëzim rajonal. Shteti shqiptar duhet të jetë i përgatitur për këtë mundësi, jo i zënë në befasi prej saj.

Ka edhe një arsye të dytë për kujdes, dhe ajo ka të bëjë me saktësinë.

Në qershor 2026, kryeministri Edi Rama i atribuoi Iranit një fushatë dezinformimi rreth protestave të Zvërnecit dhe emërtoi dy persona. Qeveria nuk publikoi asnjë provë. Zyrtari i vetëm në detyrë me mandat teknik që foli për çështjen, kreu i Autoritetit Kombëtar për Sigurinë Kibernetike, përshkroi të njëjtat ndërhyrje dhe nuk emërtoi asnjë shtet.

Në mars 2026, një pretendim se Irani kishte kërcënuar me sulme raketore kampin Ashraf 3 qarkulloi në mediat shqiptare. Faktoje e hodhi poshtë më 7 mars: burimi i vetëm ishte një postim në Telegram që verifikuesit nuk arritën ta gjenin, nga një kanal që në përshkrimin e vet deklarohet privat.

Akuzat që nuk mbështeten me prova nuk e forcojnë pozicionin e Shqipërisë. Ato e dobësojnë atë. I japin Teheranit një ankesë dhe ua ulin vlerën atyre akuzave shqiptare që janë të dokumentuara — si sulmi kibernetik i vitit 2022, pas të cilit qëndron një zinxhir i tërë atribuimesh ndërkombëtare dhe, që nga marsi i këtij viti, një urdhër sekuestrimi i lëshuar nga një gjykatë amerikane.

Kujdesi që i duhet Shqipërisë nuk është heshtja. Është saktësia.

Më 1 prill 2026, Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Tiranë publikoi paralajmërim sigurie për kërcënime të lidhura me Iranin ndaj objektivave të lidhura me Shtetet e Bashkuara dhe ndaj opozitës iraniane në Shqipëri. Paralajmërimi kishte të bënte me ambiente civile, nuk kishte të bënte me objekte ushtarake.

Qeveria shqiptare e kundërshtoi publikisht paralajmërimin e aleatit të vet kryesor brenda një dite.

Më 2 prill, ministri i Mbrojtjes Ermal Nufi deklaroi se nuk kishte "vend për panik". Ministri i Brendshëm Besfort Lamallari deklaroi në parlament se nuk kishte informacion konkret. Agjencia për Media dhe Informim e cilësoi paralajmërimin "spekulativ dhe i pabazuar në informacion konkret".

Në fillim të marsit 2026, faqja e internetit e Kuvendit të Shqipërisë u sulmua në një operacion të lidhur me Iranin.

E Vërteta — aty ku e vërteta gjithmonë fiton.