Riadi përgatit luftën për Bab el-Mandebin. Çfarë do të bëjë Teherani?

Arabia Saudite po përgatit një ofensivë për të rimarrë ngushticën e Bab el-Mandebit, të cilën huthitë e pushtuan në shtator dhe që sot zë rrugën e fundit të madhe nga kalon nafta e saj. Teherani thotë se nuk ndërhyn në Jemen. Burime të cituara nga Reuters dhe AP thonë se komandantë të Gardës Revolucionare iraniane ndodhen në Jemen dhe drejtojnë sulmet ndaj mbretërisë.

Më 15 shtator, Mbrojtja Civile saudite lëshoi alarmin për Mekën. Ishte hera e parë që nga fillimi i luftës në Lindjen e Mesme që qyteti më i shenjtë i Islamit merrte një paralajmërim të tillë. Koalicioni i udhëhequr nga Riadi tha se kishte rrëzuar një dron dhe se siguria e Mekës është «vijë e kuqe». Huthitë e quajtën pretendimin «një gënjeshtrë të konsumuar».

Dhjetë ditë më vonë, Myftiu i Madh i mbretërisë u tha ushtarëve sauditë të jenë gati të sakrifikojnë jetën duke luftuar kundër huthive.

Sot, Reuters raportoi se Riadi po përgatit një ofensivë kundër tyre «në javët në vijim». Sipas zyrtarëve të Gjirit, zyrtarëve jemenas dhe diplomatëve perëndimorë të cituar nga agjencia, mund të mobilizohen më shumë se 100 mijë ushtarë jemenas, me mbështetjen e aviacionit saudit. Afati, sipas tyre, shkon nga brenda një jave deri pas zgjedhjeve amerikane të mesmandatit, në fillim të nëntorit.

Pyetja nuk është vetëm nëse Riadi mund ta rimarrë ngushticën. Është edhe se çfarë do të bëjë Teherani kur goditja të bjerë mbi atë që Reuters e quan «aleatin më të fuqishëm të Iranit në Lindjen e Mesme». E Vërteta e ka ndjekur këtë luftë që kur u rindez në korrik.

Dera e fundit e naftës saudite

Për të kuptuar pse Riadi nuk mund të presë, duhet parë harta. Ngushtica e Hormuzit, nga ku kalonte pjesa më e madhe e eksporteve saudite, mbetet e bllokuar. Më 13 gusht, autoriteti iranian për ngushticën deklaroi se ajo «mbetet e bllokuar dhe nuk do të rihapet derisa të pranohen kushtet e Iranit». Nga ana tjetër, që nga 13 prilli, marina amerikane mban nën bllokadë anijet që paguajnë Iranin për të kaluar. E Vërteta e ka shpjeguar këtë bllokadë të dyfishtë dhe 21 miljet që mbajnë peng naftën e botës.

Riadi iu përgjigj duke e kthyer naftën drejt perëndimit. Tubacioni Lindje–Perëndim, që e çon naftën nga fushat e Gjirit në portin Janbu të Detit të Kuq, arriti në tremujorin e parë kapacitetin e tij maksimal prej 7 milionë fuçish në ditë, sipas Aramco-s. Drejtori i kompanisë, Amin Nasser, e quajti «një arterie kritike furnizimi». Në korrik, sipas të dhënave të cituara nga Reuters, porti Janbu eksportonte rreth 4,7 milionë fuçi në ditë, nga më pak se një milion një vit më parë.

Pikërisht atëherë goditën huthitë. Më 20 korrik, zyrtari i tyre ushtarak Yahya Saree shpalli «një embargo detare kundër armikut kriminal saudit». Zyra e tyre për lundrimin u dërgoi kompanive të transportit një email: «Anijet e kanë të ndaluar të ngarkojnë apo të shkarkojnë mallra në ose nga çdo port saudit.» Sipas Lloyd's List, që nga 20 korriku vetëm një cisterne e lidhur me Arabinë Saudite ka kaluar ngushticën e Bab el-Mandebit.

Pastaj u godit vetë tubacioni. Më 10 shtator, sipas Ministrisë së Jashtme saudite, «disa drone të nisur nga Iraku» shkaktuan dëme dhe të plagosur. Tubacioni u mbyll të nesërmen dhe u rihap më 22 shtator me ritm të ulët. Rikthimi i plotë, sipas burimeve të Reuters, kërkon 6 deri në 8 javë. Prodhimi saudit kishte rënë tashmë në 6,2 milionë fuçi në ditë në gusht, nga 10,9 milionë në shkurt.

Kjo e ndryshon kuptimin e ofensivës. Riadi nuk po zgjedh mes mbrojtjes së impianteve të tij dhe sulmit. Sulmi është mënyra e vetme që i ka mbetur për t’i mbrojtur. Sipas Reuters, «një nga shqetësimet kryesore» të mbretërisë para ofensivës është pikërisht si t’i mbrojë impiantet e naftës nga dronët dhe raketat e huthive. Kujtesa është e freskët: më 8 prill, Garda Revolucionare iraniane deklaroi se kishte goditur kompleksin petrokimik të Xhubailit me «raketa me rreze të mesme dhe disa dronë vetëvrasës». Që në gusht, E Vërteta shkroi për listën e objektivave sauditë që Teherani kishte bërë publike.

Si u mor ngushtica

Gjatë luftës së pranverës, huthitë ishin të përmbajtur. Organizata ACLED e quajti qëndrimin e tyre «përmbajtje të qëllimshme». Gjithçka ndryshoi në korrik.

• 28 shkurt: SHBA dhe Izraeli sulmojnë Iranin. Luftën E Vërteta e ka ndjekur që nga dita e parë.
• 28 mars: huthitë godasin Izraelin për herë të parë në këtë luftë.
• 7–8 prill: SHBA dhe Irani bien dakord për një armëpushim dyjavor.
• 13 korrik: goditet pista e aeroportit të Sanasë, për të penguar uljen e një avioni iranian. Huthitë përgjigjen me raketa ndaj aeroportit të Abhës, sulmi i tyre i parë i deklaruar ndaj Arabisë Saudite që nga viti 2022. Sipas burimeve të Reuters, avioni i Mahan Air, i cili u ul në Hodeida, mbante personel të Gardës Revolucionare dhe pjesë raketash e dronesh. Irani e mohon.
• 16 korrik: udhëheqësi i huthive, Abdul-Malik al-Houthi: «aeroporte për aeroporte, porte për porte dhe bllokadë për bllokadë».
• 20 korrik: huthitë shpallin embargon detare ndaj Arabisë Saudite.
• 23 korrik: goditet cisterna saudite Encelia në Detin e Kuq; Riadi konfirmon një zjarr në bord.
• 7 gusht: Arabia Saudite, Pakistani dhe Turqia nënshkruajnë Paktin e Mekës.
• 8 shtator: sulmi më i rëndë i huthive ndaj mbretërisë që nga rindezja e konfliktit. Goditen aeroporti i Abhës, baza ajrore Mbreti Khalid dhe impiante të Aramco-s në Abha dhe Xhizan; 73 të plagosur.
• 10 shtator: huthitë marrin qytetin port Moka. Po atë ditë, dronë të nisur nga Iraku godasin tubacionin Lindje–Perëndim.
• 11 shtator: bie ishulli Majun (Perim), në mes të ngushticës, si dhe ishujt Hanish dhe Zukar.
• 15 shtator: alarmi i parë për Mekën.
• 19 shtator: një rakatë balistike drejtohet ndaj Riadit; tym pranë depove të karburantit të aeroportit ndërkombëtar.
• 20–22 shtator: 154 të vrarë në dy ditë luftimesh në Taiz, Xhauf, Marib dhe Saada, sipas AFP.
• 24 shtator: koalicioni thotë se rrëzoi gjashtë raketa balistike drejt Taifit dhe portit Janbu.
• 25 shtator: Këshilli i Sigurimit i OKB-së dënon «në terma më të fortë» sulmet e huthive ndaj Arabisë Saudite.
• 2 tetor: Reuters raporton për ofensivën që po përgatitet.

Më 26 shtator, një zëdhënës i huthive, Hazem al-Assad, i quajti sulmet e tyre «vetëm një provë të vogël në përgatitje për një përshkallëzim të gjerë».

Plani

Sipas Reuters, Riadi po shqyrton dy rrugë. E para është një sulm i përqendruar rreth Bab el-Mandebit. E dyta është një ofensivë më e gjerë, me sulme të njëkohshme edhe në Bajda, Marib, Taiz dhe Xhauf. Forcat tokësore do të jenë jemenase, nën mbikëqyrjen e Riadit, të mbështetura nga sulmet ajrore saudite. Burimet e agjencisë flasin për më shumë se 100 mijë ushtarë, «në varësi të shkallës». Qeveritë saudite e jemenase, huthitë dhe ushtria amerikane nuk iu përgjigën menjëherë kërkesave të Reuters për koment.

Në terren, forcat kryesore janë Brigadat e Gjigantëve, rreth 30 mijë burra sipas Institutit të Lindjes së Mesme në Uashington, dhe Forcat e Mburojës Kombëtare, të financuara nga Riadi. Rezistenca Kombëtare e Tareq Salehut, që mbronte bregdetin, humbi në shtator Mokën dhe ishullin Majun.

Emiratet e Bashkuara Arabe, partneri kryesor i Riadit në luftën e 2015-s, janë jashtë. Më 30 dhjetor 2025, koalicioni goditi në portin e Mukallës një ngarkesë armësh dhe mjetesh luftarake të paautorizuar, dhe Abu Dhabi njoftoi përfundimin e misionit të tij «kundër terrorizmit» në Jemen. Më 9 janar, në Riad u shpall shpërbërja e Këshillit Tranzitor Jugor, aleatit të Emirateve në jug, një vendim që zëdhënësi i këshillit e quajti «qesharak».

Uashingtoni ndihmon, por nga larg. Sipas Reuters, Trump e refuzoi kërkesën e princit të kurorës Mohammed bin Salman për sulme amerikane ndaj huthive dhe ofroi në vend të tyre inteligjencë dhe të dhëna për objektivat. The New York Times raportoi se Trump urdhëroi përgatitjen e sulmeve dhe pastaj ndërroi mendje. Më 5 shtator, Departamenti i Shtetit njoftoi Kongresin për një shitje të mundshme prej rreth 5 miliardë dollarësh kite drejtimi dhe bomba për Riadin.

Franca do të dërgojë ushtarë, radarë dhe sisteme mbrojtëse për të mbrojtur portin Janbu. Presidenti Emmanuel Macron tha më 24 shtator se qëllimi është mbrojtja e impiantit, «jo të na përfshijë në ndonjë konflikt». Ministri i Jashtëm Jean-Noël Barrot e quajti misionin «rreptësisht mbrojtës». Dronët turq, të blerë nga Arabia Saudite para luftës, tashmë fluturojnë mbi Jemen.

Ish-ambasadori amerikan në Riad, Michael Ratney, e përmblodhi kufirin e realizmit saudit: «sa do që të duan t’i mundin plotësisht huthitë, ata duhet të kthehen te gjendja para se huthitë të kontrollonin territorin përgjatë Bab el-Mandebit». Analisti saudit Ali Shihabi tha se «suksesi varet shumë nga cilësia e performancës së forcave vendase».

Pakti i Mekës: sa thellë?

Më 7 gusht, në Mekë, Mohammed bin Salman, Rexhep Tajip Erdogan dhe kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif nënshkruan një marrëveshje mbrojtjeje të përbashkët. Sipas agjencisë zyrtare saudite, «çdo sulm i armatosur kundër njërit prej tre vendeve do të konsiderohet sulm kundër të gjithëve». Teksti i plotë nuk është publikuar. E Vërteta e ka analizuar këtë arkitekturë të re sigurie që në gusht.

Prova e parë erdhi një muaj pas nënshkrimit. Pas sulmit të 8 shtatorit, sipas një raportimi ekskluziv të Reuters, Pakistani i përcolli Teheranit një paralajmërim saudit për t’i frenuar huthitë. Përgjigjja e një zyrtari të lartë iranian ishte: «Irani nuk i kontrollon huthitë.» Sipas të njëjtit burim pakistanez, tre vendet ranë dakord që trupat e tyre të mos hyjnë në Jemen dhe që çdo përgjigje të nisej nga territori saudit.

Ministria e Jashtme pakistaneze ishte edhe më e kujdesshme. Më 10 shtator, zëdhënësi Sajjad Haider Khan e quajti një përgjigje ushtarake «një situatë hipotetike» dhe tha se «nuk ka asnjë diskutim të tillë». Të nesërmen e përshkroi paktin si «një marrëveshje ombrellë», për të cilën «do të duhet të krijojmë mekanizma të mëtejshëm».

Kjo nuk do të thotë se Pakistani rri mënjanë. Në maj, Reuters raportoi se Islamabadi kishte vendosur në mbretëri rreth 8 mijë ushtarë, avionë luftarakë JF-17 dhe një sistem mbrojtjeje ajrore HQ-9. Sot, burimet e Reuters flasin për 30 deri në 40 mijë ushtarë pakistanezë, për mbrojtjen e kufijve tokësorë dhe kapjen e raketave e dronëve. Sipas tyre, katër avionë mallrash me sisteme mbrojtjeje ajrore, artileri të lehtë, dronë dhe sisteme antidron janë dërguar në Aden. Islamabadi nuk e ka konfirmuar shifrën e ushtarëve.

Turqia ofron teknologji, jo ushtarë. «Ata mund të kenë disa nevoja ushtarake, veçanërisht për çështje teknike. Nuk do të kishim asnjë problem t’i plotësonim», tha më 19 shtator ministri i Jashtëm Hakan Fidan.

Analisti Kamran Bokhari, i cituar nga Reuters, paralajmëroi se përshkallëzimi mund ta kthejë Pakistanin «nga palë e interesuar në palë luftuese». Pakistani është njehërazi fqinj i Iranit, ndërmjetës në bisedimet amerikano-iraniane të Islamabadit dhe mbrojtës i territorit saudit.

Irani: mohim në publik, komandantë në terren

Zyrtarisht, Teherani i mban duart larg. Më 25 korrik, ministri i Jashtëm Abbas Araghchi tha se «nuk ka zgjidhje ushtarake për çështjen e Jemenit, Bab el-Mandebit dhe çështjet e tjera rajonale» dhe se ajo që po ndodh «nuk mund t’i atribuohet Iranit». Më 14 shtator, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme, Esmaeil Baghaei, tha se «Irani nuk ndërhyn në asnjë mënyrë në punët e Jemenit» dhe se Ansarullah, emri zyrtar i lëvizjes së huthive, «është një aktor i pavarur jemenas».

Kur koalicioni deklaroi se kishte rrëzuar dronin mbi Mekë, Baghaei tha se agresioni ndaj vendeve të shenjta «është akt i dënueshëm». Por shtoi se «një pretendim i thjeshtë» nuk mjafton si provë dhe foli për operacione «nën flamur të rremë».

Zërat e tjerë në Teheran janë më pak të matur. Pas rënies së Mokës, Mohammad Bagher Ghalibaf, njeriu i Gardës Revolucionare që negocion me SHBA-në, shkroi në X: «Populli trim jemenas me siguri do të triumfojë.» Kur u nënshkrua Pakti i Mekës, deputeti Ebrahim Rezaei, nga Komisioni i Sigurisë Kombëtare të parlamentit, paralajmëroi: «Sauditë duhet ta kuptojnë se një marrëveshje në letër me Turqinë dhe Pakistanin nuk do t’u sjellë siguri.»

Raportimet nga terreni tregojnë diçka tjetër nga deklaratat zyrtare. Më 10 shtator, Reuters shkroi se Irani u kishte thënë huthive një javë më parë të përshkallëzonin sulmet ndaj Arabisë Saudite dhe u kishte premtuar më shumë para, armë dhe oficerë të lartë. Agjencia citonte dy burime iraniane. Sipas një diplomati rajonal të informuar nga Teherani, disa komandantë të lartë të Gardës Revolucionare kishin udhëtuar tashmë në Jemen «për të mbikëqyrur dhe komanduar» sulmet ndaj mbretërisë. Burime ushtarake jemenase, duke cituar përgjime komunikimesh dhe dëshmi të të burgosurve huthi, besojnë se operacionin e drejton Abdolreza Shahlaei, një nga komandantët e lartë të Gardës.

Më 23 shtator, Associated Press raportoi se këshilltarë të Gardës ishin të pranishëm «në të gjitha nivelet», në atë që agjencia e quajti ndërhyrjen më të drejtpërdrejtë të Iranit në Jemen që nga viti 2014. Misioni iranian në OKB nuk iu përgjigj. Irani i quan huthitë aleatë, por mohon se u jep urdhra ushtarakë dhe thotë se ata «nuk janë një përfaqësues i tij».

Mes dy kryeqyteteve, kanali nuk është mbyllur. Më 22 mars, Riadi dëboi atasheun ushtarak iranian dhe katër pjesëtarë të stafit të ambasadës. Ministri i Jashtëm saudit, princi Faisal bin Farhan, tha atëherë se «besimi i pakë që kishte më parë është shkatërruar plotësisht». Megjithatë, dy ministrat e Jashtëm kanë vazhduar të flasin në telefon, së fundi më 11 shtator.

Tri kartat e Teheranit

Analizë e E Vërtetës, e bazuar në faktet e mësipërme.

Irani nuk ka nevojë të shpallë luftë ndaj Arabisë Saudite për të ndikuar në ofensivë. Ka të paktën tri karta, dhe secila ka një çmim.

Karta e parë janë huthitë. Sipas raportit të vitit 2024 të Panelit të Ekspertëve të OKB-së, huthitë kanë rreth 350 mijë luftëtarë, nga 30 mijë në vitin 2015, ndonëse vetë paneli tha se nuk e kishte verifikuar dot shifrën. Raketa e tyre Palestina-2 ka, sipas panelit, një rreze prej 2.150 kilometrash. Çdo qytet i madh saudit është brenda saj. Nëse burimet e Reuters kanë të drejtë, Teherani tashmë po e luan këtë kartë: më shumë para, më shumë armë, më shumë oficerë. Një zyrtar iranian i tha agjencisë se përshkallëzimi i shërben Iranit, sepse rrit çmimin e naftës dhe dëmton interesat amerikane e saudite.

Karta e dytë është Iraku. Dronët që mbyllën tubacionin Lindje–Perëndim u nisën, sipas Riadit, nga Iraku. Long War Journal, projekt i Fondacionit për Mbrojtjen e Demokracive në Uashington, shkruan se dyshimet bien mbi milicitë irakiane të mbështetura nga Irani. Qeveria irakiane e dënoi sulmin dhe shkarkoi komandantin e operacioneve në provincën e Majsanit. Kjo është karta më e rrezikshme për Riadin, sepse e godet aty ku ofensiva në Jemen nuk arrin: në tubacionin që ushqen portin Janbu.

Karta e tretë është Hormuzi. Në bisedimet me SHBA-në, me ndërmjetësimin e Katarit, Araghchi tha më 29 shtator në Nju Jork: «Diskutimi ynë është i qartë. Tani për tani, ka të bëjë vetëm me Ngushticën e Hormuzit.» Teherani propozon ta rihapë ngushticën brenda shtatë ditësh, në këmbim të heqjes së bllokadës amerikane, të sanksioneve dhe të çlirimit të 12 miliardë dollarëve të ngrirë, si dhe të një armëpushimi rajonal. Sa më shumë rritet presioni në Detin e Kuq, aq më i vlefshëm bëhet një armëpushim i tillë për Uashingtonin dhe Riadin. E Vërteta ka shkruar se si po e fiton Irani luftën pa fituar betejat.

Por kartat kanë kufij. Bllokada amerikane po e mbyt ekonominë iraniane: sipas Bloomberg, eksportet e naftës ranë në gusht me 74 për qind, në 247 mijë fuçi në ditë. Vlerësimet për arsenalin e mbetur ndryshojnë shumë. Shefi i ushtrisë izraelite tha në mars se Iranit i kishin mbetur rreth 160 nga afro 500 lëshues raketash. The Washington Post, duke cituar inteligjencën amerikane, shkroi në maj se kishin mbijetuar rreth 75 për qind e lëshuesve të lëvizshëm. The Wall Street Journal raportoi në shtator se prodhimi i raketave kishte rifilluar nën tokë.

Çdo sulm i drejtpërdrejtë iranian ndaj mbretërisë do të rrezikonte bisedimet me Uashingtonin, të cilat kanë kaluar nga raundi pa marrëveshje në Islamabad në prill deri te takimet e kësaj jave në Nju Jork. Mund ta tërhiqte edhe Pakistanin, fqinjin e Iranit, në luftë. E Vërteta e ka përshkruar këtë dilemë si zgjedhjen e vështirë të Teheranit mes luftës dhe mbijetesës.

Uashingtoni shpëtoi anijet e veta

Dy ditë pas rënies së ishullit Majun, më 13 shtator, një delegacion i huthive u takua me diplomatë amerikanë në ambasadën e SHBA-së në Muskat. Në delegacion ishin zëdhënësi i tyre, Mohammad Abdul Salam, dhe Abdul Malik al-Ajiri. Sipas Reuters, huthitë u thanë zyrtarëve amerikanë se nuk do të sulmonin anijet amerikane, izraelite ose anijet e tjera tregtare, «duke përjashtuar në mënyrë specifike anijet saudite». Ata thanë gjithashtu se mbeten të angazhuar në armëpushimin që arritën me Uashingtonin në vitin 2025.

Departamenti i Shtetit nuk e konfirmoi takimin. Tha vetëm se mbrojtja e lundrimit në Detin e Kuq mbetet interes thelbësor amerikan.

Pasën e takimit e kupton më mirë kalendari. Dy ditë më parë, Trump kishte refuzuar kërkesën e Mohammed bin Salman për sulme amerikane. Një zyrtar i lartë amerikan i tha Reuters se Uashingtoni është i përqendruar te «sigurimi i lirisë së lundrimit në Detin e Kuq». Më 21 shtator, në një bisedë telefonike me presidentin jemenas Rashad al-Alimi, Trump nuk dha, sipas burimeve të Reuters, «asnjë premtim të drejtpërdrejtë për mbështetje ushtarake».

Rezultati është një Det i Kuq me dy rregulla. Anijet amerikane dhe ato të vendeve të tjera kalojnë. Anijet saudite jo. Për E Vërtetën, kjo shpjegon pse ofensiva po përgatitet me ushtarë jemenas, me avionë sauditë dhe me inteligjencë amerikane, por pa bomba amerikane. E Vërteta ka shkruar më parë se çfarë do të thotë që Amerika po largohet nga rajoni.

Mësimi i Hodeidës

Koalicioni i udhëhequr nga Riadi e ka provuar një herë një ofensivë bregdetare. Më 13 qershor 2018, koalicioni nisi operacionin «Fitorja e Artë» për të marrë Hodeidën, portin nga kalonin rreth 70 për qind e importeve të Jemenit. Dhjetë ditë më vonë, Emiratet e pezulluan. Ministri emiratas Anwar Gargash tha se e kishin ndaluar fushatën «për të lënë kohë të mjaftueshme që ky opsion të shqyrtohet plotësisht», duke iu referuar bisedimeve të OKB-së.

Ofensiva rinisi, por presioni ndërkombëtar u rrit pas vrasjes së gazetarit Jamal Khashoggi. Në nëntor 2018, sekretari amerikan i Mbrojtjes Jim Mattis kërkoi bisedime paqeje: «Duhet ta bëjmë këtë brenda 30 ditëve të ardhshme.» Më 15 nëntor, koalicioni e ndaloi sulmin. Më 13 dhjetor u nënshkrua Marrëveshja e Stokholmit dhe më 18 dhjetor hyri në fuqi armëpushimi në Hodeidë.

Sot, kushtet janë të ndryshme. Riadi nuk ka Emiratet në krah, por, të paktën deri tani, as një Uashington që i kërkon të ndalojë. Paralajmërimet humanitare, megjithatë, janë të njëjta. Më 10 shtator, i dërguari i OKB-së për Jemenin, Hans Grundberg, i tha Këshillit të Sigurimit se vendi ka hyrë në «një fazë të re dhe më të rrezikshme, pasojat e së cilës, nëse nuk frenohen, nuk do të mbeten brenda kufijve të Jemenit». Sipas Zyrës së OKB-së për Çështjet Humanitare, të paktën 125 mijë njerëz janë zhvendosur që nga fillimi i shtatorit.

Tre skenarë

Analizë e E Vërtetës.

I pari: një goditje e kufizuar. Forcat jemenase, me aviacion saudit, përpiqen të rimarrin Mokën, Majunin dhe bregdetin rreth ngushticës. Ky është objektivi minimal për të cilin flet Ratney. Në këtë rast, Teherani ka arsye të mbetet pas perdes: më shumë armë dhe këshilltarë për huthitë, më shumë raketa ndaj qyteteve saudite, dhe asnjë gjurmë zyrtare. Lufta në Jemen bëhet një kartë më shumë në bisedimet për Hormuzin.

I dyti: Riadi hyn me gjithçka. Një version më i gjerë, të cilin E Vërteta nuk e ka verifikuar dot, flet për 150 mijë burra, raketa dhe një forcë të madhe ajrore, me partnerët e Paktit të Mekës të përfshirë deri në fyt. Nëse ndodh diçka e tillë, huthitë rrezikojnë të humbasin jo vetëm bregdetin, por edhe frontet e Maribit e të Xhaufit. Për Teheranin, kjo do të ishte humbja e aleatit të tij më të fortë në rajon. Presioni për të përdorur kartën e dytë, atë të Irakut, ose për të goditur drejtpërdrejt infrastrukturën saudite si në prill në Xhubail, do të rritej. Po kështu edhe rreziku që bisedimet me Uashingtonin të shemben.

I treti: lufta del nga Jemeni. Pakistani ka mijëra ushtarë që mbrojnë kufirin dhe qytetet saudite. Nëse një rakatë e huthive ose një dron nga Iraku vret ushtarë pakistanezë a turq në tokë saudite, klauzola «sulm kundër njërit, sulm kundër të gjithëve» nuk do të jetë më teori. Atëherë Irani do të kishte një problem të ri në kufirin e vet lindor.

Për të kuptuar se cili skenar po ndodh, duhen ndjekur pesë shenja:

• nëse njësi tokësore saudite kalojnë kufirin e Jemenit;
• nëse goditjet nga Iraku ndaj tubacionit Lindje–Perëndim përsëriten;
• nëse bisedimet për Hormuzin në Nju Jork prodhojnë një armëpushim rajonal;
• nëse Islamabadi ndryshon gjuhën nga «situatë hipotetike» në angazhim;
• nëse huthitë godasin portin Janbu ose Xhedën.

E Vërteta — aty ku e vërteta gjithmonë fiton.